انواع بیماری های غدد بزاقی

بیماری های غدد بزاقی به دو دسته بیماری های غیر التهابی و التهابی تقسیم بندی می شود که در این مبحث به بیماری های غیر التهابی و آسیب های غدد بزاقی می پردازیم . بیماری های دیگر غدد بزاقی به غیر از التهابهای اولیه و تومورها، می پردازد. مهمترین آن ها عبارتنداز: سنگ های غده ی بزاقی، سیالوآدنوزیس و تروماها .

انواع بیماری های غدد بزاقی

انواع بیماری های غدد بزاقی

سنگ غده بزاقی

هم نام: بیماری سنگ بزاقی
تعریف: تشکیل سنگ در سیستم مجاری ترشحی غدة بزاقی
اپیدمیولوژی: بالغین در دهه های سوم و چهارم، بیشترین شیوع درگیری را دارند و درگیری مردان با نسبت ۲ به ۱ غالب می باشد.
محل: ۷۰-۹۰ درصد سنگ های بزاقی در مجرای اصلی قرار دارند. سنگ های ژنرالیزه (سنگ های ادراری، سنگ کیسه صفرا و سنگ بزاقی) در نزدیک به ۱۰-۶٪ کلیه موارد وجود دارد.
نکته: ٪۸۰-۷۰ سنگ های بزاقی در غده ی تحت فکی بروز می کنند و نزدیک به ۲۰٪ در غده پاروتید می باشند. درصد کمی در غدد بزاقی فرعی یا غده زیرزبانی ایجاد می شوند.

علت و بیماریزایی

سنگ های بزاقی در نتیجه کلسیفیه شدن ثانویه توپی تشکیل شده در اثر محتویات ارگانیک بزاقی (موسین)، تشکیل می شوند. میکروکلسیفیکاسیون می تواند منجر به افزایش استاز بزاقی و رسوب مشتقات غیرارگانیک شود.

علائم

غذاخوردن و سایر محرک های گوارشی سبب تورم غده ی درگیر می شود که اغلب با دردشدید همراه است (“کولیک سنگ بزاقی “) ممکن است یک تومور بزاقی که باعث ایجاد استاز می شود، وجود داشته باشد. استاز می تواند منجر به عفونت مجرای ترشحی و غده شود، که ممکن است به عنوان علامت اولیه یا ثانویه بروز نماید ( به سیالادنیت حاد مراجعه نمایید).

تشخیص

سنگ ها، اغلب در سیستم مجرای غده ی تحت فکی قابل لمس می باشند. اولتراسوند، اتساع سیستم مجرا با سایه ی آکوستیک واضحی را نشان می دهند. نزدیک به ۷۰% سنگ ها رادیواوپک هستند، به ویژه آن هایی که در غدة تحت فکی ایجاد می شوند . رادیوگرافی کف دهان می تواند سنگ های بخش دیستال مجرای وارتون را نشان دهد، اما انجام آن فقط در موارد نادر با یافته های دو پهلوی اولتراسوند ضرورت می یابد.
سنگ های غده ی پاروتید، به سختی در رادیوگرافی مشخص می شوند، زیرا میزان کلسیفیکاسیون آنها کم است و با روی هم افتادن تصویر ساختمان ها، نامعلوم می شوند.

تشخیص افتراقی

انسداد خارجی مجرای ترشحی، با دندان مصنوعی یا تومور، شایع ترین تشخیص افتراقی می باشد. سنگ های وریدی (فلبولیت) نادر هستند و توبر کولومای غده لنفاوی کلسیفیه بسیار نادر می باشد .

عوارض

عفونت و آبسه، بویژه در کف دهان.

درمان

عمدتأ جراحی می باشد.

در سنگ های دیستال، کافی است مجرای ترشحی برش داده شود، سنگ خارج گردد اپی تلیوم مجرا به مخاط دوخته شد (مارسوپیالیزاسیون).
سنگ های داخل غده ای غده تحت فکی و آسیب غده ای مزمن باید خارج گردند.
سنگ های بزاقی داخل مجرا یا نزدیک غده را می توان با قطعه قطعه کردن اندوسکوپیک (با استفاده از اشعه ی لیزر یا امواج شوک اولتراسوند) یا سنگ شکنی خارج بدنه ای (لیتو تریپسی با امواج شوک اولتراسوند) خارج
نمود.
درمان سنگ های غده ی پاروتید مشکل تر می باشد. ابتدا درمان نگهدارنده امتحان می شود (افزایش دریافت مایعات، داروهای ضد التهاب). به ندرت برداشتن غده پاروتید کاربرد دارد.

دکتر صالح محبی متخصص گوش و حلق و بینی – جراحی سر و گردن، فلوشیپ جراحی قاعده جمجمه از آلمان با استفاده از روش های تشخیصی و درمانی مجهز به بررسی عارضه ها می پردازد و از بروز عوارض زیاد جلوگیری می کند. برای مشاوره و تعیین وقت قبلی با شماره های ۲۲۰۸۹۷۵۸-۲۲۰۷۹۶۲۴ تماس بگیرید یا به آدرس اینستاگرام دکتر صالح محبی مراجعه نمایید .

سیالوآدنوزیس ماه

تعريف: سیالوآدنوزیس به تورم متقارن غير التهابی غدد بزاقی اصلی که اغلب توسط علت ناشناخته سیستمیک ایجاد می گردد، اطلاق می شود. شایعترین غده ی در گیر، غدة پاروتید می باشد.
بیماری زایی: سیالوآدنوزیس می تواند مرتبط با عوامل زیر به وجود آید:
1- الكليسم مزمن
2- کمبودهای ویتامینی
3- دیابت ملیتوس
4- کمبود پروتئین
5- بی اشتهایی عصبی و سایر اختلالات تغذیه ای
سیالوآدنوزیس یک اختلال ترشحی است که با بزرگی سلول های آسینار مشخص می شود. محتملترین علت، اختلال عصب گیری اتونوم غده بزاقی درگیر می باشد.

علائم

بیماری معمولا سبب تورم متقارن بدون درد می شود که ارتباطی به غذا خوردن ندارد.

تشخيص

تورم دو طرفه متقارن و بدون درد غدد بزاقی، واضحا با معاینه بالینی مشخص می شود. سی تی اسکن، ام.آر.آی یا FNAB در بیمارانی با یافته های بالینی مشکوک کاربرد دارند. تشخیص را می توان از لحاظ بافت شناسی با نمونه برداری غده ای تایید کرد، اما به ندرت لازم می شود.

تشخیص افتراقی

کلیه انواع التهاب های مزمن غددبزاقی را باید رد کرد. احتمالات کم تر شامل هیپرپلازی ماستر و چاقی با هیپرتروفی غده توسط چربی می باشد.

درمان

درمان، کاملا بسته به علت زمینه ای می باشد. هیچ گونه درمان اختصاصی برای سیالوآدنوزیس لازم نیست.

تروماها

ترومای نافذ یا غیر نافذ

آسیب های نافذ یا غیرنافذ، بیشتر غده پاروتید را درگیر می کنند، زیرا موقعیت مکانی با حفاظت کمتری نسبت به غده ی تحت فکی دارد. تشخیص آسیب پارانشیم غده، به تنهایی از آسیب هایی با درگیری سیستم مجرای ترشحی یا عصب صورتی، مهم می باشد.
نکته: هرگونه آسیب باز غده بزاقی باید با عمل جراحی مورد تجسس قرار گیرد.

خونریزی

خونریزی در غده پاروتید تهدید کننده نیست و معمولا با فشردن اولیه درمان می شود. از منعقد کردن، کلیپس کردن یا بستن عروق در یک محیط بهم ریخته باید اجتناب شود (به دلیل خطر آسیب به عصب صورتی).

آسیب های مجرا

آسیب به مجرا می تواند ناشی از تروما به یک سوم قدامی غده باشد. در صورت امکان، آناستوموز انتها به انتها با جراحی میکروسکوپی باید روی یک کانتر پلاستیکی ظریف انجام شود. روش دیگر، دوختن تنه مجرا به مخاط و ایجاد یک سوراخ جدید می باشد.

آسیب های عصب صورتی

درمان فوری یا اوليه توصیه می شود. پنوموپاروئيد: ورود برگشتی هوا به داخل مجرای استنسن، به عنوان یک مورد خاص از ترومای پاروتید مدنظر قرار گرفته است. دلیل آن، فشار مثبت بالا در حفره ی دهان می باشد که ممکن است در طول تهویه ی پرفشار با ماسک یا دمیدن آلات موسیقی، دمیدن شیشه یا بادکردن بالون ایجاد شود. با درد موقتی در منطقه ی غده ی پاروتید مشخص می شود.
آمفیزم زیر جلدی، به ندرت با لمس مشخص می شود. درمان اختصاصی لازم ندارد، و هوا به سرعت با جذب مجدد یا نشت از دهانه مجرا، برطرف می شود.

برای کسب اطلاعات بیشتر به متخصص گوش و حلق و بینی خوب در تهران مراجعه نمایید .

درباره salehmohebi

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

  • دو × سه =