شناخت آناتومی گوش

گوش به ۳ قسمت گوش خارجی، گوش میانی و گوش داخلی تقسیم می شود.

گوش خارجی

شامل لاله گوش که یک حالت غضروفی دارد.
بافت گوشتی به نام لوبول گوش
کانال گوش كه از یک قسمت غضروفی که با حرکت دادن گوش حرکت می کند و یک قسمت استخوانی که ادامه آن در استخوان جمجمه است تشکیل شده است و تا پرده گوش ( پرده صماخ ) که انتهای کانال گوش خارجی را تشکیل مي دهد شامل می شود.

آناتومی گوش

آناتومی گوش

گوش میانی

گوش میانی از قسمت داخل پرده گوش و حفره گوش میانی تشکیل می شود که مشابه یک اتاق است که در سمت بیرون آن پرده صماخ قرار گرفته است که شبیه یک پنجره برای ورود صدا است و در قسمت روبروی آن یک مسیری به نام شیپور استاش که به پشت بینی وصل است و در خلف این قسمت یک حفره شبیه کندو قرار گرفته است که به آن حفره ماستوئید گفته می شود و قسمت دیواره داخلی آن که قسمت اصلی آن است به گوش داخلی وصل می شود و در این حفره ۳ استخوانچه به نام های استخوانچه رکابی،استخوانچه سندانی و استخوانچه چکشی قرار گرفته است.
این ۳ تا استخوانچه باعث تقویت شنوایی می شوند و کمک می کنند که ما شنوایی بهتری داشته باشیم.

گوش داخلی

گوش داخلی شامل قسمت تعادلی و قسمت شنوایی حلزون گوش که یک قسمت برای تعادل و یک قسمت برای شنیدن کاربرد دارد که در ادامه عصب شنوایی و عصب تعادلی وصل می شود و به مغز می رسد.

كاهش شنوايی

صدا ممکن است از هرجایی پشت سر،روبرو،کناره به گوش انسان برسد و طبیعتا چون انسان دو تا گوش با دو زاویه مختلف با یک مقدار فاصله از یکدیگر دارد صدا با فاصله بسیار کمی به هردو گوش می رسد و یک گوش بر اساس ميزان فاصله سریعتر صدا را دریافت می کند و این امر باعث می شود که ما در زمان که شنوایی نرمال داریم جهت صدا را بخوبی تشخیص دهیم.
طبیعتا اگر یک گوش داشتیم برای تشخیص جهت صدا مقداری با مشکل مواجه می شدیم شاید در این حالت به تدریج و کم کم فرد بتواند بر اساس شدت صدا حدس بزند که صدا از کدام سمت است ولی در صورتی که دقیق صدا از پشت سر باشد فرد بخوبی متوجه جهت صدا نمی شود.
زاویه گوش با سر کمک می کند که یک مقداری صداها را از کنار و جلو بهتر بشنویم همچنین شکل خاصی که گوشی خارجی دارد به تقویت صدا در حد ۶ درصد کمک می کند. طبیعتا حتی اگر شخصی لاله گوش هم نداشته باشد یک سوراخ داشته باشد خیلی متوجه کاهش شنوایی نمی شود و شنوايی وی قابل قبول خواهد بود.
برخی از نوزادان از زمان تولد لاله گوش ندارند که در این حالت اگر سوراخ گوش بوجود آمده باشد مشکلی خاصی بوجود نمی آید ولی معمولا تشکیل نشدن لاله گوش همراه با عدم تشکیل کل مجرای گوش خارجی است که اگر در بررسی ها حلزون گوش و شنوایی عصب گوش سالم باشد و سلول و استخوانچه ها به اندازه لازم شکل گرفته باشد در آینده می شود برای آن برنامه ریزی هایی کرد ولی در صورتی که استخوانچه های گوش و عصب شنوايي کامل شکل نگرفته باشد شاید نتوان کار بسیار زیادی انجام داد. در صورتي كه سمت مقابل سالم باشد ما فرد را تقریبا بدون مشکل می دانیم و می تواند زندگی عادی خود را داشته باشد.
علت های مختلفی مانند جرم گوش، وارد شدن یک جسم خارجی به داخل گوش، وارد شدن یک ضربه سنگین به گوش و جمع شدن خون در داخل گوش می تواند موجب شود که مجرای گوش مسدود شود و در مسیر انتقال صدا اختلالاتی ایجاد شود که فرد در این حالت با کاهش شنوایی روبرو می شود. کاهش شنوایی حداکثر می تواند بین ۲۰ تا ۲۵ درصد باشد ولی ممکن است فرد آن را بیشتر احساس کند ولی تقریبا در این حالت نزدیک به ۲۰ درصد افت شنوایی داریم. در مواردی که بر اثر آسیبی پرده گوش پاره شود افت شنوایی به گوش میانی مرتبت می شود.

آناتومی پرده گوش

آناتومی پرده گوش

چگونه صدا به داخل گوش می رسد؟

پرده گوش با برخورد صدا حرکت ارتعاشی ایجاد می کند و این حرکت ارتعاشی به استخوانچه ها منتقل می شود و استخوانچه ها این صدا را تقویت می کنند و به یک دریچه کوچک بنام دریچه بیضی ‌که ورودی گوش داخلی است می رسانند طبیعتا از آنجایی که صماخ نسبت به پرده دریچه بیضی بزرگ تر است این تغییر سطح خودش کمک می کند که صدا بهتر منتقل شود و شدت بهتری داشته باشد و از یک سمت دیگر استخوانچه ها بعنوان یک اهرم این صدا را تقویت می کنند.
وقی که دریچه بیضی که ورودی گوش داخلی است شروع به ارتعاش می کند مایع گوش داخلی که در همان مسیر است شروع به حركت می کند و در این حالت غشای پایه و سلول های مویی داخل گوش نيز حرکت می کنند و این حرکت کردن ایجاد یک سری تحریکاتی می کند و این تحرکات ایجاد یک پالس می کند که این پالس ها به قسمت عصب شنوایی و بعدا به قسمت های مختلف مغز و عصب شنوایی منتقل می شود و فرد می تواند بشنود.
همان طور که در قسمت قبل گفته شده بود هر جا که اختلالی در مسیر شنوایی ایجاد شود فرد دچار افت شنوایی می شود.

کاهش شنوایی ناشی از پارگی پرده گوش

پارگی پرده گوش می تواند در اثر وارد شدن ضربه رخ دهد که در صورتی این پارگی خفیف باشد نیاز به ترمیم ندارد و خود به خود ترمیم می شود.
کاهش شنوایی در اثر مشکلات بوجود آمده در مخاط گوش میانی:

عفونت های مکرر مخاط گوش میانی

آسیب های وارد شده به استخوانچه های گوش میانی ( در رفتگی استخوانچه های گوش بدلیل وارد شدن ضربه ، خورده شدن استخوانچه ها بعلت بیماری ها خاص، یا بعلت تومور های گوش میانی که در این حالت از روش های درمانی مخصوصی استفاده می شود که در این درمان باید پرده را اصلاح نمود و ارتباط زنجیره استخوانی را برقرار کرد بطوری که ارتباط پرده به وسیله استخوانچه ها یا پروتز های خاصی ایجاد شود، جراحی بازسازی زنجیره استخواچه ها و بازسازی پرده جزو این جراحی ها محسوب می شود .)
کاهش شنوایی ناشی از آسیب های وارده شده به گوش داخلی
آسیب های گوش داخلی می توان بصورت مادرزادی یا اینکه ناشی از پیر گوشی در افراد مسن یا ناشی از سرو صدا در محیط های شلوغ باشد در افرادی که مشاغل خاصی دارند آسیب های وارد شده به گوش بسیار زیاد است.
همچنین آسیب های وارده شده به گوش داخلی می تواند ناشی از مصرف برخی از داروها باشد و علل های مختلفی باعث شود که سلول های عصبی گوش داخلی حلزون گوش دچار تخریب شوند و به اندازه کافی صدا علی رغم اینکه پرده و استخوانچه ها سالم است و حرکت مواج به گوش داخلی می رسد و از دریچه بیضی می گذرد و سلول های مویی حرکت می کنند صدا کیفیت مناسبی نداشته باشد و فرد دچار افت شنوایی شود. در مواردي اين افت شنوايي حسي عصبي گوش داخلي بدون علت خاصي و ناگهاني رخ مي دهد كه در صورت مراجعه بموقع مي توان به درمان مناسب اميدوار بود.
طبیعتا قسمت های کاهش شنوایی مجرای گوش یک مقداری قابل اصلاح است و برداشتن و باز کردن مجرا که به هر علتی جرم گرفته شده است یا ضایعه ای در آن قرار گرفته است با برداشتن آن ضایعه می توان به شنوایی بهتر کمک کرد.
در صورتی که در پرده گوش آسیب بسیار شدیدی وارد شود و استخوانچه ها آسیب ببینند یک مقدار دستکاری ها محدود می شود و درصورتی که شدت افت شنوایی عمیق و زیاد باشد و این افت شنوايي دو طرفه باشد باید کاشت حلزون صورت گیرد ولی در سنین بالا که افت شنوایی خیلی عمیق نیست توصیه بیشتر استفاده از سیستم های تقویت شنوایی مثل سمعک است. سمعک ها برای انواع دیگر کاهش شنوایی هم مورد استفاده قرار می گیرند و شاید در آن افراد تاثیر بیشتری داشته باشد ولی بدلیل اینکه روش های دایمی تر و موثري برای درمان وجود دارد معمولا توصیه اول سمعک نیست مگر در افراد خاص.

عفونت گوش میانی

عفونت گوش میانی

عفونت گوش

عفونت گوش به دو نوع حاد یا مزمن تقسيم بندی می شود
در عفونت گوش خارجی، هر نوع دستکاری، التهاب، خارش و وارد کردن وسیله خارجی باعث تحریک مجرای گوش و ایجاد التهاب و عفونت می شود افرادی که در محیط های گرمسیر هستند و عرق زیادی می کنند یا استخر زیاد می روند بدلیل رطوبت در محیط می توانند دچار عفونت های مکرر گوش خارجی شوند درمان این موارد تمیز کردن گوش همراه با مصرف یک سری داروهای آنتی بیوتیکی و ضد التهابی است که معمولا این دارو ها بصورت قطره ای و موضعی هستند که التهاب و عفونت ناحیه مورد نظر را کاهش دهند مصرف ضد التهاب و آنتی بیوتیکی های خوراکی برای درمان عفونت گوش خارجي زیاد موثر نمی باشد زیرا با مصرف خوراکی این داروها درصد کمی توسط گوش جذب می شود و درمان بطور کامل صورت نمی گیرد . در مواردی که التهاب شدت داشته باشد نیاز است که همزمان درمان سیستمیک یا خوراکی هم برای بیمار در نظر گرفته شود. تمیز کردن گوش، ساکشن کردن و خارج کردن ترشحات و چندین بار تکرار کردن تا بهبودی کامل باید صورت گیرد.
در موارد مزمن بايد عامل تحريكي مزمن حذف شده و درمان طولاني ونگهدارنده را مد نظر قرار داد.

عفونت گوش میانی

عفونت زمانی حاد است که فرد بدنبال سرما خوردگی دچار گرفتگی گوش،ترشح و درد می شود. عفونت حاد به عفونتی گفته می شود که معمولا بدنبال سرما خوردگی یا هر نوع انسدادی در بينی ایجاد می شود و که ممکن است گاهی بدون درمان هم خود به خود خوب شود .
در موارد شدید ممکن است پرده گوش پاره شود و ترشحات از گوش خارج شود که با درمان بیماری سینوزیت یا سرما خوردگی پرده ترمیم خواهد شد.
در مواردی كه این عفونت طولانی شود، مخاط گوش میانی دچار تغییراتی غیر قابل برگشت می شوند که دیگر پارگی پرده ترمیم نمی شود و کم کم ترشحات دایمی با هر نوع تحریکی از گوش خارج می شوند که به آن عفونت مزمن گفته می شود .عفونت مزمن گوش میانی را باید حتما درمان جراحی کرد و درمان دارویی بصورت خوراکی و موضعی پاسخ گو نیست. هرچند برای کاهش التهاب و آماده شدن فرد برای جراحی ممکن است از قطره های موضعی استفاده شود. درمان با جراحی بر اساس شدت بیماری، وضعیت بیمار و زمانی که گوش آماده جراحی باشد انجام می شود. جراحی به منظور اصلاح ترمیم پرده گوش و رفع عفونت و كاهش خطر عوارض تداوم بيماري و نهايتا بهبود شنوايي يا امكان استفاده آتي از سمعك صورت می گیرد.

در جراحی از برش پشت گوش، جلوی گوش یا داخل کانال گوش به روش های مختلفی استفاده می شود همزمان درصورت نیاز در همان مرحله بازسازی زنجيره استخوانچه اي نيز انجام می شود. گاهی بازسازی در مرحله دوم بعد از کاهش عفونت انجام می شود. هدف جراحی گوش جلوگیری از عوارض است یعنی عفونت گوش ممکن است به عصب صورت يا استخوانچه های گوش یا به مغز بیمار آسیب بزند بنابرین اول باید جلوی عوارض را گرفت و در مرحله بعد ترمیم پرده گوش صورت گیرد که فرد در حمام رفتن و استخر رفتن مشکلی نداشته باشد و هدف آخر جراحي كه مهم هم مي باشد، درمان کاهش افت شنوایی است.

عفونت گوش داخلی

اين مورد ناشايع می باشد ولی زمانی که گوش داخلی دچار عفونت شود شنوایی کامل از بین می رود و متاسفانه درمان موثري ندارد، فقط بايد از گسترش عفونت به سمت مغز پيشگيري نمود. در مواردي مي تواند كاملا تا مدتها مشخص نشود و فرد بعلت شنوايي سالم يك سمت توجهي به ان نداشته باشد مثل أوريون و بيماريهای ويروسی ديگر. ولی موارد حاد غالبا با سرگيجه شديد نيز همراه می باشد كه بايد مورد توجه قرار گيرد. در موارد حاد که گاهی می توان با کاشت حلزون اقدام درماني جهت بازتواني شنوايي صورت گیرد.

برخی از خدمات دکتر صالح محبی :

منتظر نظرات و پیشنهادات شما هستیم

با تشکر مدیریت سایت دکترصالح محبی جراح  بینی و متخصص گوش و حلق و بینی

 

درباره salehmohebi

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

  • 11 − هفت =