نشت مایع مغزی نخاعی

یکی از سوالات شایع در بین عموم افراد جامعه در خصوص نشت مایع مغزی نخاعی می باشد . ابتدا باید مشاهده نمود که فضای سیستم عصبی مرکزی انسان توسط یک حایلی از فضای بیرون پوشیده می شود که این موضوع بسیار مهم است . هیچ ارتباطی بین سیستم مرکزی و بیرون به راحتی وجود ندارد، بنابراین این یک محیط کاملا استریل است . این فضا از دور مغز کاملا شروع می شود تا مسیر دور نخاع و مسیر ستون فقرات ادامه دارد .

محل ارتباط بین سیستم عصبی مرکزی در قسمتی است که به خوبی بسته شده و ناحیه خروج اعصاب از مغز می باشد . معمولا این ارتباط در بافت های بسته شده می باشد تا یک ارتباط کاملا استریل باقی بماند . در برخی از نقاط این حایل ضخیم تر و در قسمت دیگر نازک تر می باشد ولی به هر حال ارتباطی وجود ندارد که بخواهد از این محیط مایع خارج شود و یا اینکه مشکلی به وجود آید، طبیعتا به طور دائم تولید می شود و به صورت چرخه در این سیستم مرکزی در حال چرخش می باشد .

نشت مایع نخاعی

علل کاهش و افزایش تولید مایع نشت مغزی نخاعی

در مواردی که تولید کم می شود طبیعتا مایع مغزی نخاعی کم خواهد شد و همین طور زمانی که تولید افزایش پیدا می کند می تواند سبب افزایش فشار مغز شود که در این زمان فرد دچار سرگیجه خواهد شد .

به دلایل مختلفی اختلالاتی در تولید مایع مغزی نخاعی یا تخلیه ی این مسیر به وجود آید . آنچه در مورد این موضوع اهمیت پیدا می کند در مواردی است که دچار التهاب و عفونت می شوند . زمانی که فشار به اندازه کافی باشد و هر نوع ارتباط مواد میکروب ها با این مایع یک حالت عفونی ایجاد می کند طبیعتا این عفونت وارد سیستم مرکزی عصبی استریل می شود و در این زمان خیلی خطرناک می باشد، که آن را به عنوان بیماری مننژیت می شناسند و با بررسی آن مایع مغزی نخاعی می توان عفونت آن را تشخیص داد و طبیعتا با درمان دارویی می توان آن عفونت را درمان نمود .

به دلایلی مختلفی ممکن است این عفونت پیش آید که عبارتست از: عفونت پاپیا و عفونت های مجاور است که ممکن است از گوش به مغز سرایت کند و یا عفونت های هماتوژن یا خونی است . به طور مثال افرادی که عفونت در خون آن ها وجود داشته این عفونت می تواند منجر به عفونت مننژیت گردد .

اما آنچه در این مقاله به آن می پردازیم، نشت مایع مغزی نخاعی است . در این بیماری اتفاقی که رخ می دهد به دلیل نشت مایع حجم مایع از اطراف مغز کم می شود که همین امر سبب می شود تا علائمی همچون خستگی، سردرد و صرع بروز نماید که طبیعتاً بعلت راهی که به مغز وجود دارد عفونت از گوش یا سینوس به مغز سرایت کند، مننژیت و خطراتی مثل کاهش هوشیاری و حتی مرگ را ایجاد نماید.

نزدیک ترین نواحی به سر و گردن، مغز، گوش و بینی می باشد، در صورتی که در این نواحی عفونتی وجود داشته باشد سبب بروز مشکلات در فرد می شود، خیلی اهمیت دارد که این بیماری اشتباه گرفته نشود و آن را دست کم نگیرید . لازم ذکر است، عفونت این نواحی با عفونت و میکروب های محیط استریل داخل مغز متفاوت می باشد .

علل بروز نشت مایع مغزی نخاعی

چرا نشت مایع مغزی نخاعی به وجود می آید و در کدام نواحی شایع تر است ؟

معمولا برای اکثر افراد نمی توان علت دقیقی را مشخص نمود، ابتدا باید شرح حالی از فرد گرفته شود تا مشخص گردد . در برخی از موارد ممکن است فرد دچار حادثه ای شده باشد یا ضربه ای به آن وارد شده باشد یا اینکه جراحی انجام داده باشد و در صورتی که مشکلات مادرزادی همچون عدم تشکیل استخوان و در برخی از موارد بسته نشدن به خوبی می تواند منجر به بیماری نشت مایع مغزی نخاعی گردد .

حتی در افرادی که دچار اضافه وزن هستند به علت اینکه فشار مغزی نخاعی در آن ها کمتر بالا می آید و به طور مزمن نبض آن ها به تدریج یک قسمت های از اطراف استخوان ها نازک می شند و شانس ترشح مایع مغزی نخاعی را با یک فشار افزایش می دهد . توصیه کلی این است که هر زمان شک کردید آن را ارزیابی کنید . خوشبختانه روش های ارزیابی خوبی وجود دارد .

دکتر صالح محبی متخصص گوش و حلق و بینی – جراحی سر و گردن، فلوشیپ جراحی قاعده جمجمه از آلمان با استفاده از روش های تشخیصی و درمانی مجهز به بررسی عارضه ها می پردازد و از بروز عوارض زیاد جلوگیری می کند. برای مشاوره و تعیین وقت قبلی با شماره های ۲۲۰۸۹۷۵۸-۲۲۰۷۹۶۲۴ تماس بگیرید یا به آدرس اینستاگرام دکتر صالح محبی مراجعه نمایید .

تشخیص نشت مایع مغزی نخاعی

در ابتدا باید گفت نباید از این بیماری ترسید، زمانی که علائم این بیماری را مشاهده می کنید ابتدا باید مورد بررسی قرار گیرد که آیا به این بیماری مبتلا است یا خیر . موارد ممکن است هیچ علتی وجود نداشته باشد . جهت بررسی و تشخیص بیماری بهتر است فرد تحت بررسی ها در تصویربرداری قرار گیرند .

نشت مایع شفاف به صورت یک طرفه یکی از راه های تشخیص این بیماری به شمار می آید . زمانی که فرد سر خود را خم می کند یا هنگامی که فعالیت های سنگین انجام می دهد و تحت فشار قرار می گیرد معمولا مایعی به صورت قطره قطره از بینی خارج می شود . در مواردی دیگر که پارگی پرده گوش وجود داشته باشد مایع شفافی از طریق گوش فرد خارج می شود و خروج آن را فرد احساس می کند که در این زمان ممکن است فرد علائمی همچون سرگیجه هم داشته باشد .

یکی از روش های تشخیصی اولیه استفاده از دستمل کاغذی می باشد، معمولا زمانی که ضربه ای به فرد وارد می شود با استفاده از دستمال کاغذی می توان تشخیص داد که نشت مایع مغزی نخاعی وجود دارد یا خیر . در این زمان چکیدن لک خونی بر روی دستمال کاغذی و مایع شفاف در اطراف آن نشانه نشت مایع نخاعی می باشد و این مایع بر روی دستمال کاغذی حالت خشک به خود نخواهد گرفت .

طبیعتا بررسی این مایع بسیار در تشخیص کمک کننده است که میزان گلوکز، قند و پروتئین را مشخص می کند تا زمانی که مشخص شود که نشت وجود دارد یا عفونت هست . اما در خیلی از موارد ممکن است جهت تشخیص کمک کننده نباشد، به طور مثال میزان قند مایع نشت نخاعی و مایع بینی بسیار متفاوت می باشد .

یک روش تشخیصی اختصاصی وجود دارد که بتا٢ ترانسفرین را چک کنیم و تقریبا می توان گفت در نشت مایع مغزی نخاعی وجود دارد که مورد بررسی قرار می گیرد و در تمام آزمایشگاه ها وجود ندارد . در صورتی مطمئن شدیم این مایع نشت نخاعی است بررسی محل نشت بسیار اهمیت دارد .

در این زمان برای تخشیص محل نشت مایع مغزی نخاعی از روش های تصویر برداری همچون سی تی اسکن و آندوسکوپی، سونوگرافی می توان بررسی نمود . با توجه به این روش های تشخیصی می توان محل نشت را بررسی نمود . به طور خلاصه باید گفت، حتی در بعضی از موارد در حین جراحی برای تشخیص محل دقیق نشت مایع نخاعی از یک سری مواد مانند فلورسئین داخل مغزی نخاعی تزریق نمود تا حین عمل مشخص شود، نشت در کدام ناحیه قرار دارد .

تمامی اقدامات را انجام می دهیم تا ابتدا مشخص شود نشت وجود دارد و سپس ناحیه دقیق نشت مشخص گردد و در نهایت درمان آن که غالبا جراحی است انجام شود . لازم ذکر است در موارد حاد مواردی که به طور ضربه ایجاد شده را می توان با یک سری اقدامات محافظه کارانه با کاهش فشار مغزی و افزایش دفع مایع نخاعی و جلوگیری از فشار آوردن فرد به خود و استراحت مطلق داشتن می تواند شانسی را داد تا محل نشت مایع نخاعی بسته شود .

درمان نشت مایع مغزی نخاعی

در صورتی که مطمئن شدیم این بیماری و نشت بهبود پیدا نکرد و معمولا این روش ها به صورت آندوسکوپی در جراحی توسط متخصص گوش و حلق و بینی درمان می شود و در مواردی که نشت مایع نخاعی از طریق گوش باشد متخصص گوش و حلق و بینی که روی قاعده جمجمه کار می کنند بهترین گزینه برای درمان این بیماری می باشد .

برای کسب اطلاعات بیشتر به متخصص گوش و حلق و بینی خوب در تهران مراجعه نمایید .

درباره salehmohebi

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

  • 15 + شش =