جراحی اندوسکوپی مجرای اشکی

جراحی اندوسکوپی مجرای اشکی (DCR) یکی از تکنیک‌های پیشرفته و کم‌تهاجمی است که به منظور باز کردن انسداد مجرای اشکی و بهبود جریان طبیعی اشک به کار می‌رود. این روش با استفاده از یک دوربین کوچک (اندوسکوپ) از طریق بینی انجام می‌شود و برخلاف روش‌های سنتی که نیاز به برش خارجی داشتند، از داخل بینی صورت می‌گیرد. نتیجه این جراحی بهبود عملکرد اشک، کاهش التهاب و ناراحتی چشم‌ها و همچنین کاهش نیاز به درمان‌های مکرر است. با توجه به دقت بالای این روش و نبود جای زخم خارجی، جراحی اندوسکوپی مجرای اشکی به عنوان یک گزینه محبوب و کارآمد برای بیمارانی که از مشکلات اشکی رنج می‌برند، مورد توجه قرار گرفته است.

آمادگی قبل از جراحی اندوسکوپی مجرای اشکی

آمادگی قبل از جراحی اندوسکوپی مجرای اشکی اهمیت زیادی در موفقیت عمل و کاهش عوارض احتمالی دارد. برای آماده شدن بهتر، بیماران باید به چند نکته کلیدی توجه کنند. در ادامه مراحل آمادگی پیش از این جراحی توضیح داده شده است:

• ارزیابی بالینی: قبل از جراحی، بهترین پزشک اندوسکوپی یک معاینه کامل از مجرای اشکی و ساختارهای مرتبط انجام می‌دهد. ممکن است از تست‌های تصویربرداری مانند CT اسکن یا MRI برای بررسی دقیق‌تر انسداد مجرای اشکی استفاده شود.
• بررسی سابقه پزشکی: پزشک سابقه بیماری‌ها، جراحی‌های قبلی، حساسیت‌ها، مصرف داروها و هر گونه مشکلات سلامتی موجود مانند دیابت یا بیماری‌های قلبی را مورد بررسی قرار می‌دهد. این اطلاعات به تعیین بهترین برنامه جراحی کمک می‌کند.

• قطع داروهای رقیق‌کننده خون: اگر بیمار داروهای رقیق‌کننده خون مانند آسپرین، وارفارین یا سایر داروهای ضدانعقاد مصرف می‌کند، باید حداقل یک تا دو هفته قبل از جراحی تحت نظر پزشک مصرف آن‌ها را قطع کند تا خطر خونریزی در طول و بعد از جراحی کاهش یابد.
• مشاوره درباره داروهای معمول: برخی داروها مانند ضدالتهاب‌های غیر استروئیدی (NSAIDs) یا مکمل‌های گیاهی نیز ممکن است ریسک خونریزی را افزایش دهند و باید به پزشک اطلاع داده شوند.
• تنظیم داروهای خاص: بیمارانی که شرایط خاصی مانند دیابت دارند، ممکن است نیاز به تنظیم داروهای خود قبل از جراحی داشته باشند. پزشک نحوه مصرف داروها و تزریقات را پیش از عمل تعیین می‌کند.

• آزمایش‌های خون: آزمایش‌های خون برای بررسی وضعیت عمومی سلامت، عملکرد کبد و کلیه‌ها، و وضعیت انعقاد خون انجام می‌شود تا مطمئن شود بیمار در شرایط مناسب برای جراحی قرار دارد.
• آزمایش‌های تخصصی دیگر: بسته به وضعیت بیمار و شرایط خاص پزشکی، ممکن است آزمایش‌های دیگری نیز تجویز شوند.

• بررسی وضعیت بیهوشی: بسته به نوع جراحی و نظر پزشک، این عمل ممکن است تحت بیهوشی عمومی یا بی‌حسی موضعی انجام شود. در صورت انتخاب بیهوشی عمومی، پزشک یک جلسه مشاوره با متخصص بیهوشی ترتیب می‌دهد تا اطمینان حاصل کند که بیمار برای بیهوشی آماده است و شرایط مناسبی دارد.
• آمادگی‌های مربوط به ناشتا بودن: اگر قرار است عمل تحت بیهوشی عمومی انجام شود، بیمار باید از ۶ تا ۸ ساعت قبل از جراحی از خوردن و آشامیدن خودداری کند. این اقدام به جلوگیری از مشکلات احتمالی در هنگام بیهوشی کمک می‌کند.
• ترک سیگار و الکل: بیمارانی که سیگار می‌کشند باید حداقل چند هفته قبل از جراحی مصرف سیگار را قطع کنند. سیگار کشیدن می‌تواند روند بهبودی را به تأخیر اندازد و خطر عفونت را افزایش دهد. همچنین، مصرف الکل باید چند روز قبل از عمل قطع شود، زیرا الکل می‌تواند با داروهای بیهوشی تداخل داشته باشد و باعث مشکلاتی در روند جراحی و بهبودی شود.

• آمادگی برای محدودیت‌های فعالیت: بیمار باید از محدودیت‌های فیزیکی پس از جراحی مطلع باشد. فعالیت‌های بدنی سنگین مانند ورزش، خم شدن یا بلند کردن اجسام سنگین باید به مدت چند هفته محدود شود، بنابراین باید از قبل برنامه‌ریزی کنید.
• رعایت مراقبت‌های ویژه: پزشک ممکن است دستورالعمل‌های خاصی مانند استفاده از قطره‌های چشمی یا اسپری‌های بینی تجویز کند که باید بعد از جراحی رعایت شوند.
• زمان‌بندی مناسب: بیماران باید زمان جراحی را با توجه به نیازهای شخصی و شغلی خود برنامه‌ریزی کنند. بیشتر افراد می‌توانند در مدت یک هفته به کار و فعالیت‌های روزمره بازگردند، اما برای بازگشت به فعالیت‌های سنگین‌تر ممکن است زمان بیشتری نیاز باشد.
• کاهش استرس: طبیعی است که قبل از جراحی کمی اضطراب داشته باشید. صحبت با پزشک و پرسیدن سوالات در مورد روند جراحی و دوران نقاهت می‌تواند به کاهش استرس کمک کند. همچنین، تمرین‌های تنفسی و آرام‌سازی می‌تواند در کنترل استرس مفید باشد.

۰۰:۵۹

جراحی مجرای اشکی و انحراف بینی

نحوه انجام نحوه جراحی اندوسکوپی مجرای اشکی

جراحی اندوسکوپی مجرای اشکی (DCR) همانند اندوسکوپی گوش یک روش کم‌تهاجمی است که برای درمان انسداد مجرای اشکی و باز کردن مسیر جریان اشک انجام می‌شود. این روش بدون ایجاد برش خارجی و از طریق بینی انجام می‌شود. در ادامه نحوه انجام این جراحی به صورت گام‌به‌گام توضیح داده شده است:

بی‌حسی یا بیهوشی: بسته به شرایط بیمار و توصیه پزشک، این جراحی ممکن است تحت بی‌حسی موضعی یا بیهوشی عمومی انجام شود. بی‌حسی موضعی باعث بی‌حسی ناحیه اطراف مجرای اشکی و بینی می‌شود، در حالی که بیهوشی عمومی باعث خوابیدن کامل بیمار در طول عمل می‌گردد.

وارد کردن اندوسکوپ بینی: جراح از یک اندوسکوپ کوچک و باریک که به یک دوربین و منبع نور متصل است، استفاده می‌کند. این آندوسکوپی از طریق سوراخ بینی وارد شده و به جراح امکان مشاهده دقیق و واضح داخل بینی و ناحیه مجرای اشکی را می‌دهد.

راه جدید برای مجرای اشکی: در این مرحله، جراح با استفاده از ابزارهای مخصوص که از طریق اندوسکوپ هدایت می‌شود، دیواره نازکی که بین کیسه اشکی و حفره بینی قرار دارد، باز می‌کند. این فرآیند باعث ایجاد یک مسیر جدید برای جریان اشک از کیسه اشکی به داخل بینی می‌شود.

قرار دادن استنت یا لوله(در صورت لزوم): در برخی موارد، جراح ممکن است یک لوله یا استنت سیلیکونی کوچک را در مسیر جدید قرار دهد. این استنت به باز نگه داشتن مسیر و جلوگیری از انسداد مجدد کمک می‌کند. استنت معمولاً پس از چند هفته یا چند ماه توسط جراح برداشته می‌شود.

پایان جراحی و بررسی: پس از اطمینان از باز بودن مسیر اشکی و عدم وجود انسداد، آندوسکوپی خارج شده و جراحی به پایان می‌رسد. معمولاً نیازی به بخیه خارجی نیست و تمامی مراحل از داخل بینی انجام می‌شود.

مراقبت‌های پس از جراحی: بیمار ممکن است برای چند روز دچار گرفتگی بینی یا تورم جزئی شود، اما این علائم معمولاً به مرور زمان کاهش می‌یابند. پزشک ممکن است از داروهای آنتی‌بیوتیک یا ضد التهاب استفاده کند تا از عفونت یا التهاب جلوگیری شود. همچنین، در صورت استفاده از استنت، پزشک آن را در یک جلسه پیگیری بعدی خارج می‌کند.

مزایای جراحی اندوسکوپی مجرای اشکی

جراحی اندوسکوپی مجرای اشکی همانند جراحی اندوسکوپی سینوس به دلیل کم‌تهاجمی بودن و نتایج موفقیت‌آمیز، یکی از روش‌های ارجح برای درمان انسداد مجرای اشکی محسوب می‌شود. این روش نسبت به جراحی‌های سنتی مزایای متعددی دارد که در زیر به آن‌ها اشاره شده است:

عدم وجود برش خارجی و جای زخم: یکی از بزرگ‌ترین مزایای جراحی اندوسکوپی مجرای اشکی این است که هیچ برش خارجی بر روی صورت ایجاد نمی‌شود. دسترسی به مجرای اشکی از طریق بینی انجام می‌گیرد، بنابراین هیچ گونه جای زخم یا اسکار قابل مشاهده‌ای بر روی پوست باقی نمی‌ماند. این موضوع از لحاظ زیبایی برای بیماران اهمیت زیادی دارد.

کاهش خطر عفونت: به دلیل کم‌تهاجمی بودن این روش و عدم نیاز به برش خارجی، خطر عفونت‌های مرتبط با زخم‌های جراحی به طور قابل توجهی کاهش می‌یابد. همچنین، جراحی از طریق بینی و بدون تماس با پوست انجام می‌شود که خود باعث کاهش عوارض جانبی ناشی از عفونت می‌شود.

دوران نقاهت کوتاه‌تر: در مقایسه با روش‌های سنتی، بیمارانی که تحت جراحی اندوسکوپی مجرای اشکی قرار می‌گیرند، دوران نقاهت کوتاه‌تری دارند. معمولاً بیماران پس از چند روز به فعالیت‌های روزمره خود بازمی‌گردند و احساس درد و ناراحتی کمتری نسبت به روش‌های جراحی باز تجربه می‌کنند.

نتایج موفقیت‌آمیز و ماندگار: این روش به طور مؤثر باعث بازگشایی مجرای اشکی و بهبود جریان طبیعی اشک می‌شود. درصد موفقیت جراحی اندوسکوپی مجرای اشکی بسیار بالا است و در بیشتر موارد بیماران پس از جراحی با کاهش علائم انسداد و بهبود عملکرد اشکی مواجه می‌شوند.

بدون نیاز به برش و تغییر شکل استخوانی: بر خلاف روش‌های قدیمی که گاهی نیاز به برش استخوان‌های اطراف مجرای اشکی داشتند، در این روش نیازی به برش یا تغییر شکل استخوان‌ها نیست. این موضوع باعث کاهش درد، التهاب و ورم پس از جراحی می‌شود.

 بهبود سریع‌تر زخم‌ها و کاهش التهاب: در جراحی اندوسکوپی، به دلیل عدم نیاز به بخیه خارجی و تماس کمتر با بافت‌های نرم صورت، زخم‌ها سریع‌تر بهبود می‌یابند و میزان التهاب و ورم پس از عمل نیز به میزان قابل توجهی کاهش می‌یابد.

دقت بالا و حداقل تهاجم به بافت‌های اطراف: جراحان با استفاده از دوربین‌های کوچک و تجهیزات دقیق در طول جراحی، می‌توانند به طور کامل داخل بینی و مجرای اشکی را مشاهده کنند. این دقت بالا به جراح امکان می‌دهد تا با کمترین آسیب به بافت‌های اطراف، جراحی را انجام دهد.

کاهش نیاز به بستری و بازگشت سریع به کار: این روش جراحی اغلب به صورت سرپایی انجام می‌شود و نیاز به بستری طولانی در بیمارستان ندارد. بیشتر بیماران می‌توانند پس از مدت کوتاهی به خانه بازگردند و معمولاً در مدت چند روز به کار و فعالیت‌های روزمره خود ادامه دهند.

مناسب برای بیماران با شرایط مختلف: این روش جراحی برای اکثر بیماران، از جمله کسانی که دارای حساسیت‌های ویژه یا بیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت هستند، مناسب است. به دلیل کم‌تهاجمی بودن، بیمارانی که نمی‌توانند تحت جراحی‌های بزرگ قرار بگیرند، می‌توانند از این روش بهره‌مند شوند.

کاهش درد و ناراحتی پس از عمل: از آنجایی که برش خارجی وجود ندارد و جراحی از داخل بینی انجام می‌شود، بیماران درد کمتری را پس از جراحی تجربه می‌کنند. نیاز به مصرف مسکن‌های قوی نیز کمتر است و بیماران اغلب ناراحتی کمتری در دوران نقاهت خواهند داشت.

مراقبت های بعد از جراحی اندوسکوپی مجرای اشکی

مراقبت‌های پس از جراحی اندوسکوپی مجرای اشکی (Endoscopic DCR) نقش بسیار مهمی در تسریع روند بهبودی و جلوگیری از عوارض احتمالی دارند. پس از جراحی، رعایت دستورالعمل‌های پزشک و انجام مراقبت‌های مناسب به بهبود سریع‌تر و موفقیت‌آمیزتر این عمل کمک می‌کند. در ادامه به نکات مهم مربوط به مراقبت‌های بعد از این جراحی اشاره شده است:

کنترل درد و تورم

مصرف مسکن: پس از جراحی، ممکن است احساس درد و ناراحتی خفیفی در ناحیه بینی یا اطراف چشم داشته باشید. پزشک ممکن است برای کاهش درد داروهای مسکن تجویز کند. استفاده از این داروها باید مطابق دستور پزشک و بدون زیاده‌روی انجام شود.

استفاده از کمپرس سرد: در روزهای اول پس از جراحی، استفاده از کمپرس سرد روی ناحیه اطراف چشم و بینی می‌تواند به کاهش تورم و کبودی کمک کند. بهتر است کمپرس را هر چند ساعت برای مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه استفاده کنید.

رعایت بهداشت بینی و مجرای اشکی

شستشوی بینی: پزشک ممکن است استفاده از محلول‌های شستشوی بینی با نمک (سالین) را برای تمیز کردن داخل بینی و جلوگیری از تجمع ترشحات توصیه کند. شستشوی منظم بینی به پاکسازی ترشحات و جلوگیری از عفونت کمک می‌کند.

اجتناب از فین کردن شدید: در روزهای اول بعد از جراحی، باید از فین کردن شدید و فشار به بینی خودداری کنید. این کار می‌تواند به باز شدن بخیه‌های داخلی و ایجاد عوارض منجر شود.

مصرف داروهای تجویز شده

آنتی‌بیوتیک‌ها: پزشک ممکن است برای پیشگیری از عفونت داروهای آنتی‌بیوتیک تجویز کند. این داروها باید طبق دستور مصرف شوند و دوره کامل درمان را طی کنید.

داروهای ضد التهاب: برای کاهش تورم و التهاب بعد از جراحی، پزشک ممکن است داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی (NSAIDs) یا استروئیدهای موضعی تجویز کند.

مراقبت از استنت یا لوله سیلیکونی (در صورت قرار دادن)

استنت یا لوله سیلیکونی: اگر در طول جراحی یک استنت یا لوله سیلیکونی برای باز نگه داشتن مجرای اشکی قرار داده شده باشد، باید از آن مراقبت کنید. استنت‌ها معمولاً بعد از چند هفته تا چند ماه توسط پزشک خارج می‌شوند. در صورت مشاهده علائم التهاب یا عفونت در محل استنت، فوراً با پزشک تماس بگیرید.

اجتناب از دست زدن به استنت: از لمس کردن یا دست زدن به استنت و لوله خودداری کنید تا از بروز عفونت یا جابجایی آن جلوگیری شود.

استراحت و محدودیت‌های فیزیکی

استراحت کافی: پس از جراحی، به بدن خود فرصت دهید تا بهبود یابد. استراحت کافی، به ویژه در روزهای اول، به تسریع روند بهبودی کمک می‌کند.

خوابیدن با سر بالا: برای کاهش ورم، بهتر است هنگام خوابیدن، سر خود را در وضعیت بالا قرار دهید. استفاده از چند بالش زیر سر می‌تواند به این امر کمک کند.

اجتناب از فعالیت‌های سنگین: در هفته‌های اول پس از جراحی باید از انجام فعالیت‌های بدنی شدید مانند ورزش‌های سنگین، بلند کردن اجسام سنگین، یا خم شدن زیاد خودداری کنید، زیرا این فعالیت‌ها ممکن است باعث فشار به ناحیه جراحی و افزایش تورم شوند.

پیگیری‌های منظم با پزشک

ویزیت‌های پس از جراحی: پیگیری‌های منظم با پزشک برای بررسی روند بهبودی و وضعیت مجرای اشکی اهمیت دارد. پزشک ممکن است بخیه‌های داخلی را بررسی کند و استنت را در صورت نیاز خارج کند.

اطلاع از علائم غیرعادی: در صورت بروز هرگونه علائم غیرعادی مانند تب، درد شدید، قرمزی یا ترشح چرکی از بینی یا چشم، یا جابجایی استنت، باید فوراً به پزشک خود اطلاع دهید.

رعایت مراقبت‌های چشمی

استفاده از قطره‌های چشمی: پزشک ممکن است قطره‌های چشمی خاصی برای کاهش التهاب یا جلوگیری از عفونت تجویز کند. استفاده منظم از این قطره‌ها طبق دستور پزشک ضروری است.

محافظت از چشم‌ها: از مالش یا فشار آوردن به چشم‌ها خودداری کنید و از هرگونه تماس با محیط‌های آلوده یا گرد و غبار دوری کنید.

بازگشت به فعالیت‌های روزمره

زمان بازگشت به کار: بیشتر بیماران پس از حدود یک هفته می‌توانند به کار و فعالیت‌های روزانه خود بازگردند، اما این زمان بستگی به وضعیت جسمانی و نظر پزشک دارد. بهتر است برای بازگشت به کارهای سنگین یا ورزش‌های شدید، صبر بیشتری داشته باشید.

نتیجه گیری

جراحی اندوسکوپی مجرای اشکی با کمترین تهاجم و دوران نقاهت کوتاه، یک راه حل مؤثر و مدرن برای رفع انسداد مجرای اشکی است که علاوه بر افزایش کیفیت زندگی بیماران، به آنها این امکان را می‌دهد تا بدون برش‌های خارجی و جای زخم، از نتایج سریع و موفقیت‌آمیز بهره‌مند شوند. آماده‌سازی دقیق و رعایت مراقبت‌های پیش و پس از عمل، کلید دستیابی به یک بهبودی راحت و بازگشت سریع به فعالیت‌های روزمره است. این جراحی می‌تواند به شما زندگی دوباره‌ای با چشمان بدون اشک و آرامش بی‌پایان هدیه دهد!