جراحی سینوزیت زمانی در دستورکار قرار میگیرد که هیچ روش درمانی بر این بیماری اثر نداشته باشد. سینوزیت به التهاب و انسداد سینوسها گفته میشود؛ حفرههایی هوایی که اطراف بینی، چشمها و پیشانی قرار دارند. وقتی غشاهای مخاطی داخل سینوسها دچار تورم، عفونت یا تولید ترشحات غلیظ میشوند، مسیر خروجی بسته شده و بیمار دچار درد، فشار، گرفتگی شدید بینی، کاهش بویایی و ترشحات چرکی میشود. در چنین شرایطی عمل سینوزیت تنها راه باز کردن طبیعی مسیر سینوسها و بازگرداندن عملکرد طبیعی آنها است.
در چه شرایطی جراحی سینوزیت ضروری است؟
جراحی سینوزیت زمانی ضروری میشود که بیمار با وجود دریافت درمانهای دارویی کامل مانند آنتی بیوتیک، اسپریهای استروئیدی و شستشوی بینی، همچنان بیش از ۱۲ هفته دچار گرفتگی بینی، فشار صورت، کاهش بویایی یا ترشحات چرکی باشد. این وضعیت که به سینوزیت مزمن مقاوم به درمان معروف است، نشان میدهد مسیرهای سینوس به طور پایدار مسدود شده و تنها با جراحی میتوان تهویه طبیعی سینوسها را باز کرد.
ضرورت جراحی همچنین زمانی مطرح میشود که مشکلات ساختاری مانند پولیپ بینی، انحراف تیغه بینی، تورم شاخکها یا کیستهای سینوسی باعث انسداد مکانیکی شوند. در این موارد، حتی درمان دارویی نیز نمیتواند انسداد را رفع کند و بیماری مرتب عود میکند. برای این گروه بیماران، جراحی بهترین راه برای جلوگیری از عفونتهای مکرر و بازگرداندن عملکرد طبیعی سینوسها است.
انواع روشهای جراحی سینوزیت
جراحیهای امروزی با حداقل تهاجم و بدون برش خارجی انجام میشوند. مهمترین روشها شامل موارد زیر است:
جراحی آندوسکوپی سینوس
جراحی آندوسکوپی سینوس متداولترین و مؤثرترین روش درمان سینوزیت مزمن است. در این تکنیک از یک آندوسکوپ باریک و مجهز به دوربین استفاده میشود تا جراح بتواند بدون ایجاد هیچ برش خارجی، داخل سینوسها را به طور دقیق مشاهده کند. در طول عمل، بافتهای ملتهب، ترشحات غلیظ، پولیپها و انسدادهای ایجاد شده برداشته میشوند و مسیر تخلیه طبیعی سینوس باز میشود. مزیت اصلی آن دقت بالا، خونریزی کم و دوره نقاهت کوتاه است. میزان موفقیت این روش بین ۸۵ تا ۹۰ درصد است و اکثر بیماران پس از مدت کوتاهی به فعالیتهای روزانه بازمیگردند.
جراحی سینوزیت با بالون
بالون سینوپلاستی یک روش کمتهاجمیتر است که در آن یک کاتتر کوچک و بالونیشکل وارد دهانه سینوس میشود. با باد شدن کنترل شده بالون، استخوانهای اطراف دهانه سینوس به آرامی باز شده و مسیر هوا و تخلیه ترشحات دوباره برقرار میگردد. این تکنیک برای بیمارانی مناسب است که دچار تنگی یا انسداد خفیف سینوس هستند. مزایای مهم این روش عبارتند از:
- عدم ایجاد برش یا آسیب گسترده بافتی
- درد و خونریزی بسیار کم
- امکان انجام در مطب یا با بیحسی
البته در سینوزیتهای شدید، همراه با پولیپ بینی یا انسداد گسترده، این روش اثربخشی کافی ندارد.
جراحی ترکیبی (آندوسکوپی + اصلاح ساختار بینی)
در بسیاری از بیماران، مشکلات ساختاری مانند انحراف سپتوم (تیغه بینی)، تورم شاخکهای بینی یا تنگی مسیر هوایی باعث تشدید سینوزیت میشود. در جراحی ترکیبی، متخصص همزمان با انجام آندوسکوپی، ساختارهای داخلی بینی را نیز اصلاح میکند. این روش به بهبود جریان هوا، افزایش اثربخشی شستوشوهای بعد از عمل و کاهش احتمال عود بیماری کمک میکند. ویژگیهای مهم این روش:
- درمان ریشهای انسداد مکانیکی
- افزایش دقت جراحی آندوسکوپی
- مناسب برای بیماران با مشکلات ساختاری همراه
جراحی پیشرفته سینوس
در موارد پیچیدهتر مانند تومورهای سینوسی، فیستولها، عفونتهای شدید گسترشیافته یا درگیری قاعده جمجمه، از تکنیکهای آندوسکوپی پیشرفته یا جراحی باز استفاده میشود. این نوع جراحی نیازمند مهارت بالا و تجهیزات دقیق ناوبری جراحی است تا ساختارهای حساس مانند چشم و مغز محافظت شوند. کاربردهای اصلی این جراحی:
- درمان تومورهای سینوس و بینی
- بازسازی آسیبهای ناشی از عفونت یا تروما
- برداشتن کیستها یا ضایعات پیچیده
🩺برای مشاوره تخصصی از دکتر صالح محبی بهترین جراح آندوسکوپی سینوس در تهران، فرم زیر را پر کنید تا در اسرع وقت با شما تماس گرفته شود☎️
فرم مشاوره
چه کسانی بهترین کاندیدا برای جراحی سینوزیت هستند؟
بهترین کاندیداهای جراحی سینوزیت معمولا بیمارانی هستند که با وجود درمان دارویی کامل، همچنان با علائم پایدار و آزاردهنده مواجهاند. این افراد معمولا بیش از ۱۲ هفته از داروهایی مانند اسپریهای استروئیدی، آنتی بیوتیکها، آنتی هیستامینها و شستشوی بینی استفاده کردهاند اما مسیرهای سینوسی آنها همچنان بسته است و عملکرد طبیعی سینوسها بازنگشته است. در این شرایط، جراحی تنها راه باز کردن دهانه سینوس و رفع انسداد مزمن محسوب میشود. موارد زیر مهمترین معیارهایی هستند که فرد را به کاندید مناسب جراحی تبدیل میکنند:
- گرفتگی مداوم بینی و دشواری در تنفس
- احساس فشار، درد یا سنگینی صورت که با درمان دارویی کاهش نمییابد
- کاهش یا از دست رفتن حس بویایی
- ترشحات چرکی مداوم یا پشتحلقی و چرکی شدن سینوس
- عفونتهای مکرر سینوسی در طول سال
- وجود پولیپ بینی با بسته شدن مسیر هوا
- انحراف شدید تیغه بینی یا تنگی ساختاری مسیرهای سینوسی
- مشاهده انسداد واضح در سیتیاسکن سینوسها
در این بیماران، جراحی نه تنها علائم مزمن را کاهش میدهد، بلکه احتمال بروز عفونتهای آینده را نیز کم کرده و کیفیت زندگی را به طور قابل توجهی بهبود میبخشد.
مراحل انجام جراحی سینوزیت
انجام عمل سینوزیت به شرح زیر است:
۱. ارزیابی اولیه و معاینه تخصصی
در اولین مرحله، متخصص گوش و حلق و بینی شرح حال کامل از بیمار میگیرد که شامل مدت زمان علائم، سابقه عفونتهای مکرر، آلرژی، مصرف دارو و جراحیهای قبلی. سپس داخل بینی و سینوسها با اندوسکوپ در مطب بررسی میشود و در این مرحله درباره لزوم جراحی سینوزیت و گزینههای درمان سینوزیت با بیمار صحبت خواهد شد.
۲. تصویربرداری و برنامهریزی جراحی
گام بعدی انجام CT اسکن سینوسها است. این تصویربرداری جزئیات دقیق ساختار سینوسها، میزان گرفتگی، محل پولیپها و ارتباط آنها با چشم و قاعده جمجمه را نشان میدهد. جراح بر اساس این تصاویر، نقشه دقیق عمل را طراحی میکند یعنی مشخص میکند کدام سینوسها باید باز شوند، چه بافتی برداشته شود و آیا نیاز به اصلاح ساختار بینی هم هست یا خیر؟
۳. بیهوشی و آماده سازی در اتاق عمل
در روز عمل، بیمار وارد اتاق عمل شده و تحت بیهوشی عمومی قرار میگیرد تا هیچ درد و ناراحتی احساس نکند. پس از بیهوشی، ناحیه داخل بینی با مواد مخصوص ضدعفونی و بیحس موضعی آماده میشود تا خونریزی حین عمل کمتر شود.
۴. انجام جراحی آندوسکوپیک سینوس
در این مرحله، جراح با کمک دوربین آندوسکوپ (یا جراحی نیمه باز)، تصویر بزرگ شده داخل بینی و سینوسها را روی مانیتور مشاهده میکند. بافتهای ملتهب، پولیپها، ترشحات غلیظ و انسدادهای ایجاد شده به صورت دقیق و مرحله به مرحله برداشته میشوند. دهانه سینوسها باز و شکل طبیعی مسیر تخلیه ترشحات تا حد امکان حفظ میشود. در صورت نیاز، اصلاح انحراف تیغه بینی یا کاهش حجم شاخکها نیز در همین مرحله انجام میشود.
۵. پایان عمل و ریکاوری اولیه
پس از اتمام کار روی سینوسها، خونریزی کنترل و در صورت لزوم تامپون یا اسپلینت نرم داخل بینی قرار داده میشود. سپس بیمار به بخش ریکاوری منتقل میشود تا علائم حیاتی، سطح هوشیاری و میزان درد تحت نظر قرار گیرد. مدت زمان عمل معمولا حدود ۳۰ تا ۹۰ دقیقه است و بیشتر بیماران پس از چند ساعت میتوانند مایعات بنوشند و به تدریج از تخت بلند شوند.
۷. ترخیص و شروع مراقبتهای خانگی
در بسیاری از موارد، بیمار همان روز یا روز بعد از بیمارستان مرخص میشود. هنگام ترخیص، پزشک نحوه شستشوی بینی با سرم، مصرف داروها، پرهیز از فعالیت سنگین و زمان اولین ویزیت پس از عمل جراحی سینوزیت را توضیح میدهد.
راههای ارتباطی با متخصص گوش و حلق و بینی خوب در تهران
دکتر صالح محبی
متخصص گوش، حلق و بینی
فلوشیپ جراحی قاعده جمجمه از آلمان
فلوشیپ بورد گوش حلق و بینی اروپا
فلوشیپ فوق تخصصی جراحی قاعده جمجمه و سرطان
تهران، سعادتآباد، میدان کاج، ابتدای سرو شرقی، پلاک ۷۸، ساختمان سعادت، واحد ۴
۰۲۱-۲۲۰۸۹۷۵۸ – ۲۲۰۷۹۶۲۴
روزهای زوج، ساعت ۱۶:۰۰ الی ۲۰:۰۰
@dr_saleh_mohebi
مزایای جراحی سینوزیت
تحقیقات بالینی نشان میدهند که جراحی سینوزیت مزایای قابل توجهی دارد:
- بهبود قابل توجه تنفس
- کاهش سردرد و فشار صورت
- کاهش عفونتهای مکرر
- بهبود حس بویایی در برخی بیماران
- کاهش نیاز به آنتی بیوتیک
- بهبود کیفیت خواب
- افزایش راندمان کاری و کیفیت زندگی
مراقبتهای بعد از جراحی سینوزیت
رعایت مراقبتهای بعد از جراحی سینوزیت در تسریع روند بهبود فرد تاثیر بسیاری خواهد داشت:
✅شستشوی بینی با سرم نمکی ۳ تا ۴ بار در روز ضروری است تا ترشحات و لختهها خارج شوند و روند ترمیم سریعتر پیش برود.
✅پرهیز از فین کردن شدید مهم است زیرا فشار ناگهانی میتواند باعث خونریزی یا باز شدن بافتهای ترمیم شده داخل سینوس شود.
✅مصرف منظم اسپریهای ضدالتهاب طبق تجویز پزشک به کنترل التهاب، جلوگیری از چسبندگی و بهبود سریعتر مسیرهای سینوسی کمک میکند.
✅اجتناب از ورزش سنگین تا ۲ هفته ضروری است زیرا فعالیت شدید میتواند فشار خون را بالا برده و باعث خونریزی داخل بینی شود.
✅دوری از دود سیگار و محیط آلوده اهمیت زیادی دارد چون آلودگی و دود موجب تحریک مخاط و افزایش احتمال عفونت یا التهاب پس از جراحی میشود.
✅بیمار معمولا پس از یک تا دو هفته قادر به انجام فعالیتهای روزمره است و میتواند به زندگی عادی بازگردد مگر اینکه جراحی پیچیدهتری انجام شده باشد.
عوارض احتمالی جراحی سینوزیت
این جراحی کاملا ایمن است اما مانند هر عمل دیگری ممکن است عوارضی ایجاد شود:
- خونریزی خفیف
- انسداد و چسبندگی داخل بینی
- خشکی بینی
- ترشحات خونی
- سینوزیت احتمالی در سالهای آینده (به ویژه اگر آلرژی کنترل نشود)
- آسیبهای نادر به ساختارهای اطراف مانند چشم یا جمجمه
با مراقبت مناسب و استفاده منظم از اسپریهای تجویز شده، احتمال بروز این مشکلات بسیار کم خواهد بود.
❓سوالات متداول درباره جراحی سینوزیت
درد بعد از جراحی معمولا خفیف است و با داروهای ساده مسکن به راحتی کنترل میشود؛ بیشترین ناراحتی طی ۴۸ ساعت اول است و سپس به تدریج کاهش مییابد.
اگرچه احتمال بازگشت علائم وجود دارد، اما با رعایت مراقبتهای بعد از عمل و کنترل آلرژی، میزان عود بسیار کم است و شدت آن معمولاً مانند قبل نخواهد بود.
اکثر بیماران طی ۷ تا ۱۴ روز قادر به بازگشت به فعالیتهای روزمره هستند؛ اما انجام ورزشهای سنگین باید حداقل دو هفته به تعویق بیفتد.
بله، در جراحی آندوسکوپیک سینوس، پولیپها به طور کامل برداشته میشوند و مسیرهای سینوسی بازسازی میگردند.
جمعبندی
جراحی سینوزیت یکی از موثرترین درمانها برای بیماران مبتلا به سینوزیت مزمن، پولیپ بینی و انسدادهای مکرر سینوسی است. این جراحی با روشهای آندوسکوپیک و بدون برش خارجی انجام میشود و میتواند به طور چشمگیری کیفیت زندگی بیمار را بهبود دهد. زمانی که درمانهای دارویی پاسخ مناسبی ندهند یا مشکلات ساختاری موجب تداوم علائم شوند، جراحی بهترین گزینه برای باز کردن مسیرهای سینوسی و بازگرداندن عملکرد طبیعی آنها است تنها باید توسط یک متخصص بسیار ماهر انجام شود.
عمل سینوزیت و انحراف بینی بصورت یکباره انجام میشود یا جدا جدا عوارض خاصی دارد بعد از عمل و چقدر بعد عمل نیاز به استراحت هست ؟ و هزینه حدودی عمل سینوزیت وانحراف چقدر میشود ؟
بله. امکانش وجود دارد