ماستوئیدکتومی، یک جراحی گوش تخصصی است که نام آن شاید کمتر به گوشتان خورده باشد، اما نقش بسیار مهمی در حفظ شنوایی و جلوگیری از عفونتهای جدی دارد. این جراحی برای درمان مشکلات پیچیده در ناحیه ماستوئید، یعنی استخوان پشت گوش که محل عفونتهای جدی و پیشرفته میشود، انجام میگیرد. با پیشرفتهای پزشکی، این روش به ابزاری قابل اعتماد برای از بین بردن عفونتها، کاهش درد و حفظ عملکرد شنوایی تبدیل شده است. ماستوئیدکتومی، مانند پلی میان تخصص پزشکی و هنر جراحی است که با دقت و مهارت جراح، زندگی بیمار را تغییر میدهد. اگر میخواهید بدانید این جراحی چگونه انجام میشود و چه مزایایی دارد، ادامه مقاله را از دست.

ماستوئیدکتومی چیست؟
ماستوئیدکتومی نوعی جراحی گوش است که به منظور درمان عفونتها یا مشکلات جدی در استخوان ماستوئید، بخشی از استخوان پشت گوش، انجام میشود. ماستوئید حفرههایی پر از هوا دارد که گاهی ممکن است در اثر عفونت گوش (مانند اوتیت مدیا) دچار آسیب یا عفونت شدید شوند. در این حالت، بافتهای عفونی یا آسیبدیده باید به طور کامل برداشته شوند تا از گسترش عفونت به نواحی حساستر مانند مغز یا عصبهای شنوایی جلوگیری شود.
ماستوئیدکتومی میتواند به دلایل مختلفی از جمله درمان عفونتهای پیشرفته، برداشتن کلستئاتوم (رشد غیر عادی بافت در گوش میانی)، یا بهبود شنوایی انجام شود. این جراحی با استفاده از ابزارهای تخصصی و میکروسکوپ انجام میشود تا دقت بیشتری در برداشت بافتهای آسیبدیده و حفظ ساختارهای سالم گوش داشته باشد. نتیجه این عمل معمولاً تسکین درد، کنترل عفونت و در برخی موارد بهبود شنوایی بیمار است.
کاربردهای عمل ماستوئیدکتومی گوش
عمل ماستوئیدکتومی برای درمان مشکلات و بیماریهای مختلف مرتبط با گوش و استخوان ماستوئید انجام میشود. در زیر به کاربردهای اصلی این جراحی اشاره شده است:
درمان عفونتهای مزمن گوش میانی (اوتیت مدیا مزمن): عفونت گوش میانی طولانیمدت و درماننشده میتواند به استخوان ماستوئید گسترش یابد. ماستوئیدکتومی با برداشتن بافتهای عفونی به کنترل و درمان این عفونتها کمک میکند.
حذف کلستاتوم:کلستاتوم نوعی رشد غیر عادی بافت در گوش میانی است که میتواند استخوانها و ساختارهای اطراف را تخریب کند. ماستوئیدکتومی برای برداشتن این بافت و جلوگیری از گسترش آسیب انجام میشود.
پیشگیری از گسترش عفونت:در موارد پیشرفته، عفونت در ماستوئید ممکن است به مناطق حساس مانند مغز یا عصبهای صورت گسترش یابد. ماستوئیدکتومی این خطرات را کاهش میدهد.
کمک به بهبود شنوایی:در برخی موارد، این جراحی میتواند بخشی از فرآیند بازسازی شنوایی باشد، بهویژه اگر ساختارهای گوش میانی به دلیل عفونت یا آسیب، دچار اختلال شده باشند.
برداشتن آبسههای استخوانی یا بافتهای آسیبدیده:آبسهها یا نواحی پر از مایعات عفونی در اطراف ماستوئید ممکن است به جراحی نیاز داشته باشند تا التهاب و فشار کاهش یابد.
رفع درد و علائم مزمن گوش:ماستوئیدکتومی میتواند علائمی مانند درد، ترشح چرک از گوش، یا کاهش شنوایی ناشی از بیماریهای گوش را تسکین دهد.
درمان ماستوئیدیت:ماستوئیدیت، عفونت حاد استخوان ماستوئید، یکی از مهمترین دلایل انجام این جراحی است.
بیشتر بدانید: هزینه جراحی زیبایی گوش
مراحل و نحوه انجام عمل ماستوئیدکتومی گوش
عمل ماستوئیدکتومی یک جراحی تخصصی است که برای درمان عفونتها و مشکلات مربوط به استخوان ماستوئید و ساختارهای اطراف گوش انجام میشود. در زیر مراحل این جراحی بهصورت گامبهگام توضیح داده شده است:
مشاوره و معاینه: قبل از جراحی، پزشک سابقه پزشکی بیمار را بررسی کرده و تستهایی مانند سیتیاسکن یا امآرآی برای ارزیابی شدت عفونت یا آسیب انجام میدهد.
بیهوشی: جراحی معمولاً تحت بیهوشی عمومی انجام میشود تا بیمار در طول عمل خواب باشد و دردی احساس نکند.
برش پشت گوش: جراح برشی کوچک پشت گوش ایجاد میکند تا به استخوان ماستوئید و ساختارهای زیرین دسترسی پیدا کند.
باز کردن استخوان ماستوئید: با استفاده از ابزارهای تخصصی مانند دریلهای پزشکی، جراح بهدقت بخشی از استخوان ماستوئید را باز میکند تا به بافتهای عفونی یا آسیبدیده برسد.
حذف بافت عفونی یا کلستئاتوم: جراح تمام نواحی عفونی، کلستئاتوم (رشد غیر عادی بافت)، یا ضایعات دیگر را از بین میبرد تا از گسترش آسیب جلوگیری کند.
حفظ ساختارهای سالم: جراح تلاش میکند تا ساختارهای مهم مانند اعصاب صورت و شنوایی و همچنین زنجیره استخوانچهها را حفظ کند.
پاکسازی نهایی: پس از برداشتن بافتهای آسیبدیده، حفره ماستوئید کاملاً پاکسازی و بررسی میشود.
بازسازی احتمالی: در مواردی که استخوانها یا ساختارهای گوش تخریب شدهاند، ممکن است از مواد مصنوعی یا پیوندهای استخوانی برای بازسازی استفاده شود.
بستن برش: پس از اطمینان از پاکسازی کامل، برش پشت گوش با بخیه بسته میشود.
پانسمان: گوش پانسمان شده و یک پوشش محافظ قرار داده میشود تا ناحیه جراحی از آلودگی و ضربه محافظت شود.
بیداری و پایش: بیمار به اتاق ریکاوری منتقل میشود تا از نظر علائم حیاتی و عوارض احتمالی تحت نظر باشد.
داروها: آنتیبیوتیکها و مسکنها برای جلوگیری از عفونت و کاهش درد تجویز میشوند.
پیگیری: بیمار معمولاً طی چند هفته بعد از جراحی برای برداشتن بخیهها و ارزیابی وضعیت به پزشک مراجعه میکند.
شرایط عمل و کاندیدای مناسب ماستوئیدکتومی گوش
عمل ماستوئیدکتومی برای بیمارانی انجام میشود که در بخش ماستوئید استخوان گیجگاهی خود دچار عفونتهای مزمن، آسیبهای شدید یا مشکلات ساختاری شدهاند. این جراحی معمولاً زمانی توصیه میشود که درمانهای غیر جراحی مانند آنتیبیوتیکها یا تخلیه گوش نتوانسته باشند عفونت یا مشکل را برطرف کنند.
کاندیداهای مناسب ماستوئیدکتومی گوش
✅ بیمارانی که به دلیل عفونتهای طولانیمدت در گوش میانی و استخوان ماستوئید دچار آسیب شدهاند.
✅ تجمع غیرطبیعی پوست در بخش داخلی گوش که به استخوانهای اطراف فشار آورده و باعث خرابی ساختاری ماستوئید میشود.
✅ وجود چرک در استخوان ماستوئید که با درمانهای غیرجراحی بهبود نمییابد.
✅ کیستهای ماستوئید: وجود کیستهایی که به تخلیه و درمان نیاز دارند.
✅ در مواردی که مشکلات شنوایی به علت آسیب در استخوان ماستوئید باشد.
✅ اگر در بخش ماستوئید توده یا تومور شناسایی شود.
✅ بیمارانی که به طور مکرر دچار عفونتهای شدید گوش میشوند و این عفونتها به درمان پاسخ نمیدهند.
اقدامات قبل از عمل ماستوئیدکتومی گوش
برای بهبود نتیجه جراحی ماستوئیدکتومی و کاهش خطرات احتمالی، رعایت برخی اقدامات پیش از عمل ضروری است. این مراحل شامل آمادگی جسمانی، ارزیابی پزشکی، و انجام آزمایشهای لازم میشود:
- مشاوره با متخصص گوش و حلق و بینی خوب در تهران
- قطع مصرف برخی داروها
- انجام آزمایشهای ضروری
- مشاوره درباره بیهوشی
- رعایت بهداشت گوش
- برنامهریزی برای دوران نقاهت

سوالات متداول عمل ماستوئیدکتومی گوش
با وجود اینکه این جراحی با بیهوشی انجام میشود، بیمار در طول عمل هیچ دردی احساس نمیکند. ممکن است پس از عمل درد خفیفی وجود داشته باشد که با مسکنهای تجویز شده کنترل میشود.
معمولاً دوره نقاهت بین ۲ تا ۴ هفته است. در این مدت بیمار باید از فعالیتهای سنگین اجتناب کند و دستورالعملهای پزشک را رعایت کند.
بسته به شرایط بیمار، ممکن است شنوایی کمی کاهش یابد، اما در بسیاری از موارد این جراحی با هدف حفظ یا بهبود شنوایی انجام میشود.
هر جراحیای ممکن است خطراتی داشته باشد، اما ماستوئیدکتومی معمولاً ایمن است. خطرات احتمالی شامل عفونت، سرگیجه، یا آسیب به اعصاب گوش است که بسیار نادر اتفاق میافتند.
برش جراحی معمولاً در پشت گوش و در محل غیر قابل مشاهده انجام میشود. اثر زخم به مرور زمان کاهش مییابد.
معمولاً بیمار برای یک روز در بیمارستان بستری میشود، اما در برخی موارد جراحی به صورت سرپایی انجام میشود.
بیمار باید از مصرف داروهای رقیقکننده خون پرهیز کند، ناشتا باشد، و پیش از عمل معاینات و آزمایشهای لازم را انجام دهد.
احتمال بازگشت عفونت در صورت عدم رعایت بهداشت یا وجود شرایط خاص وجود دارد، اما جراحی معمولاً برای کاهش خطر بازگشت عفونت طراحی شده است.
نتیجه گیری
عمل ماستوئیدکتومی گوش، جراحی حیاتی برای درمان مشکلات پیچیده گوش مانند عفونتهای مزمن و کلستاتوم است که میتواند به بهبود کیفیت زندگی بیمار و جلوگیری از مشکلات جدیتر کمک کند. اگرچه مانند هر جراحی دیگری، این عمل هم با برخی ریسکها همراه است، اما در صورت انجام صحیح و توسط جراح ماهر، میتواند نتایج مثبتی به همراه داشته باشد. رعایت مراقبتهای بعد از جراحی و پیگیری دستورالعملهای پزشکی برای داشتن یک دوره نقاهت موفق و پیشگیری از عوارض مهم است. در نهایت، با درک درست از این جراحی و مشاوره با پزشک متخصص، بیمار میتواند تصمیمی آگاهانه برای درمان خود اتخاذ کند و از مزایای این عمل بهرهمند شود.





۰ Comments