درمان سنگ لوزه: روش‌های موثر خانگی، پزشکی و جراحی

سنگ لوزه یکی از مشکلات شایع حلقی است که ممکن است باعث ناراحتی، بوی بد دهان و حتی عفونت شود. وقتی سنگ‌های کوچک یا بزرگ در شکاف‌های لوزه جمع می‌شوند، لازم است برای رفع آن‌ها به موقع اقدام شود. این مقاله به طور جامع به درمان سنگ لوزه اختصاص یافته و انواع روش‌های خانگی، دارویی و جراحی را بررسی می‌کند. اگر در انتهای گلوی خود یک توده یا سنگ سفید رنگ مشاهده می‌کنید، این مقاله برای شماست. در انتهای این صفحه امکان مشاوره آنلاین با متخصص گوش و حلق و بینی برای شما فراهم شده است.

شناخت سنگ لوزه و اهمیت درمان آن

سنگ لوزه، به توده‌های کوچکی گفته می‌شود که در شکاف‌های سطح لوزه‌ها به مرور زمان تشکیل می‌شوند. این توده‌ها از تجمع باقی مانده غذا، سلول‌های مرده، مخاط و باکتری‌ها ساخته شده‌اند و به تدریج سفت می‌شوند. سنگ‌های لوزه معمولا سفید یا زرد رنگ هستند و ممکن است به اندازه دانه برنج یا حتی بزرگ‌تر برسند. تشکیل سنگ لوزه بیشتر در افرادی دیده می‌شود که لوزه‌های شیاردار و عمیق دارند یا سابقه عفونت‌های مکرر گلو داشته باشند.

اگرچه بسیاری از سنگ‌های لوزه بی‌خطر هستند، اما نادیده گرفتن آن‌ها می‌تواند منجر به عفونت، التهاب مزمن لوزه‌ها و افزایش ناراحتی بیمار شود. به همین دلیل، تشخیص و درمان سنگ لوزه اهمیت زیادی دارد؛ چرا که از بروز عوارض بعدی جلوگیری خواهد کرد و کیفیت زندگی فرد را بهبود می‌بخشد.

روش‌های خانگی درمان سنگ لوزه

بسیاری از افراد در مراحل ابتدایی و سنگ‌های کوچک می‌توانند با درمان‌های خانگی مشکل را کنترل کنند. مهم‌ترین روش‌ها عبارتند از:

• غرغره آب نمک گرم: این روش به کاهش التهاب کمک کرده و سنگ‌های کوچک را نرم می‌کند تا راحت‌تر از لوزه خارج شوند. هر روز ۲ تا ۳ بار غرغره توصیه می‌شود.
• تمیز کردن لوزه‌ها با سواپ یا مسواک نرم: با این روش به آرامی می‌توان سنگ‌های قابل مشاهده را خارج کرد. دقت کنید که اگر سنگ سوزه سطحی باشد با فشار آهسته خارج می‌شود. فشار زیادی وارد نکنید تا باعث خونریزی نشود.
• استفاده از دهان شویه‌های آنتی باکتریال: این دهان شویه‌ها باعث کاهش باکتری‌های دهان و کاهش احتمال تشکیل سنگ می‌شوند.
• مصرف آب فراوان: هیدراته نگه داشتن بدن و دهان به پاکسازی بهتر کمک می‌کند و خشکی دهان را نیز کاهش می‌دهد.
• تنظیم رژیم غذایی: مصرف کمتر مواد لبنی و قندها که می‌توانند زمینه ساز رشد باکتری شوند می‌تواند یکی از راه‌های درمان سنگ لوزه باشد.

بیشتر بخوانید: آشنایی کامل با لوزه و لوزه سوم

درمان دارویی سنگ لوزه

وقتی علائم شدیدتر شوند یا التهاب حاد لوزه ایجاد شود، پزشک ممکن است درمان دارویی تجویز کند که شامل موارد زیر است:

• آنتی بیوتیک‌ها: در صورت وجود عفونت باکتریایی در لوزه، مصرف آنتی بیوتیک می‌تواند التهاب را کاهش داده و به درمان کمک کند.
• ضد التهاب‌ها: برای کاهش درد و تورم لوزه‌ها استفاده می‌شوند.
• اسپری‌های ضدعفونی کننده و بی حس کننده: برای تسکین سریع علائم گلو درد از این موارد استفاده می‌شود.

با توجه به این‌ که سنگ لوزه ممکن است عود کند، درمان دارویی اغلب به عنوان مکمل درمان خانگی یا جراحی به کار می‌رود. برای درمان سنگ لوزه به درمان‌های خانگی اکتفا نکنید و به متخصص گوش و حلق و بینی خوب در تهران مراجعه نمایید.

درمان تخصصی و جراحی سنگ لوزه

در مواردی که سنگ‌ها بزرگ، دردناک یا مزمن باشند و با روش‌های خانگی و دارویی بهبود نیابند، جراحی یکی از راهکارهای اصلی برای درمان سنگ لوزه است. این روش‌ها شامل:

۱. خارج کردن سنگ‌ها با کورتاژ

کورتاژ به معنی تراشیدن یا خارج کردن سنگ‌های لوزه با استفاده از ابزارهای مخصوص توسط پزشک است. این روش به صورت سرپایی و در مطب انجام خواهد شد. پزشک با دقت سنگ‌ها را از شکاف‌های لوزه بیرون می‌آورد تا باعث کاهش علائم و ناراحتی بیمار شود. این روش برای سنگ‌های تقریبا بزرگ یا قابل مشاهده مناسب است.

۲. لیزر یا امواج رادیویی شیارهای لوزه (Tonsil Cryptolysis)

در این روش، بعد از پاکسازی لوزه‌ها با استفاده از اشعه لیزر یا امواج رادیویی(رادیوفریکونسی) شکاف‌ها و حفره‌های عمیق لوزه‌ها بسته می‌شوند تا دیگر محلی برای تجمع مواد و تشکیل سنگ باقی نماند. مزیت بزرگ این درمان این است که نسبت به جراحی سنتی درد و خونریزی کمتری دارد و دوره بهبودی کوتاه‌تری نیز خواهد داشت. این روش برای افرادی که سنگ لوزه‌های مزمن و مکرر دارند، گزینه مناسبی است.

۳. جراحی لوزه (تونسیلکتومی)

اگر سنگ‌های لوزه بسیار بزرگ، مکرر یا همراه با عفونت‌های مزمن باشند و سایر روش‌های درمان سنگ لوزه پاسخگو نباشند، ممکن است پزشک جراحی کامل برداشتن لوزه‌ها را توصیه کند. این عمل تحت بیهوشی عمومی انجام می‌شود و دو روش اصلی دارد:

• جراحی باز: در این روش، لوزه‌ها به طور کامل و فیزیکی از محل خود برداشته می‌شوند. این روش قدیمی‌تر است ولی بسیار موثر در رفع مشکل است. برداشتن لوزه (تونسیلکتومی) برای افرادی که بارها دچار سنگ لوزه شده‌اند یا مشکلات ناشی از آن باعث اختلال در زندگی روزمره شده است، بهترین راه‌حل محسوب می‌شود.
• جراحی کم تهاجمی: شامل روش‌هایی مانند لیزر، رادیوفرکانسی یا Coblation است که با تکنولوژی‌های پیشرفته انجام می‌شود و مزیت آن کاهش خونریزی، درد کمتر و سرعت بهبودی بالاتر است.

مزایا درمان سنگ لوزه با جراحی:

• رفع کامل مشکل سنگ‌های لوزه
• کاهش عفونت‌های مکرر گلو
• بهبود قابل توجه بوی بد دهان

معایب جراحی سنگ لوزه:

• نیاز به بیهوشی عمومی
• دوران نقاهت چند روزه (معمولا ۷ تا ۱۰ روز)
• احتمال درد و التهاب پس از جراحی

در ادامه ویدئوی جراحی سنگ لوزه توسط دکتر صالح محبی را مشاهده خواهید کرد:

نکات مهم پس از جراحی سنگ لوزه

بعد از عمل جراحی تونسیلکتومی، مراقبت‌های بعدی بسیار مهم است:

• مصرف داروهای مسکن و آنتی بیوتیک طبق دستور پزشک
• پرهیز از غذاهای سفت و تند یا چرب
• نوشیدن مایعات کافی برای جلوگیری از خشکی گلو
• استراحت کامل و خودداری از فعالیت‌های سنگین
• مراجعه فوری به پزشک در صورت خونریزی یا تب بالا

رعایت این نکات، به تسریع بهبودی و کاهش عوارض کمک می‌کند. اگر علائم مشکوکی داشتید بهتر است هر چه سریع‌تر با متخصص مشورت نمایید.

پیشگیری از سنگ لوزه و جلوگیری از عود بیماری

برای جلوگیری از تشکیل دوباره سنگ لوزه، رعایت موارد زیر ضروری است:

• مسواک زدن منظم و تمیز کردن زبان
• استفاده از دهان شویه ضد باکتریال
• نوشیدن آب کافی و پرهیز از خشکی دهان
• پرهیز از سیگار و مواد محرک
• مراجعه به موقع برای درمان عفونت‌های گلو

با این اقدامات می‌توان خطر تشکیل سنگ‌های جدید را کاهش داد.

❓سوالات متداول درباره درمان سنگ لوزه

جمع بندی

سنگ لوزه مشکلی شایع اما قابل درمان است که در بسیاری از افراد باعث ناراحتی، بوی بد دهان و گلودرد می‌شود. خوشبختانه روش‌های متنوعی برای درمان سنگ لوزه وجود دارد؛ از راهکارهای خانگی ساده و موثر گرفته تا درمان‌های پزشکی مانند لیزر و در نهایت جراحی کامل لوزه در موارد شدید. انتخاب روش مناسب بسته به شدت علائم، اندازه سنگ‌ها و میزان تکرار آن‌هاست. اگر با علائم آزاردهنده‌ای مانند گیر کردن چیزی در گلو، بوی بد دهان یا التهاب مکرر مواجه هستید، بهتر است برای ارزیابی دقیق به یک متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنید.