سرطان گوش خطرناک است؟ آیا قابل درمان است؟

سرطان گوش یکی از انواع نادر سرطان‌ها است که می‌تواند در بخش‌های مختلف گوش از جمله پوست خارجی، کانال گوش، یا حتی در ساختارهای داخلی گوش ایجاد شود. این نوع سرطان، بسته به محل بروز و نوع سلول‌های درگیر، می‌تواند به‌صورت توده‌های غیرطبیعی، زخم‌های مقاوم به درمان یا حتی از دست دادن شنوایی خود را نشان دهد.گوش، با ساختار پیچیده‌ و حساس خود، نقشی حیاتی در ارتباط ما با دنیای اطراف از طریق شنوایی و حفظ تعادل ایفا می‌کند. حال تصور کنید که رشد سلول‌های سرطانی، این بخش حیاتی را تحت تاثیر قرار دهد. از زخم‌های کوچک و دردهای مبهم گرفته تا مشکلات شنوایی، سرطان گوش ممکن است در ابتدا با علائمی ملایم خود را نشان دهد، اما در صورت بی‌توجهی، می‌تواند به نواحی حیاتی مغز و استخوان‌های اطراف گسترش یابد.تشخیص زودهنگام سرطان گوش می‌تواند سرنوشت فرد را تغییر دهد و از دست دادن شنوایی یا عوارض جدی‌تر جلوگیری کند. از این رو، آگاهی از علائم اولیه و مراجعه به پزشک متخصص بسیار حیاتی است.

سرطان گوش چیست؟

باوجود گسترش انواع سرطان در دنیای امروز، شاید نوعی از بیماری را کمتر درمورد آن شنیده باشید، سرطان گوش (Ear Cancer) باشد. سرطان گوش یکی از انواع سرطان هاست که به شیوه های مختلفی بروز می‌کند. در برخی موارد این بیماری در بخش خارجی پوست گوش ایجاد می شود و در برخی دیگر از موارد در لایه های درونی تر گوش همچون مجرای گوش ایجاد شده و همچنین این بیماری می تواند سایر اجزای درونی گوش همچون لاله گوش، استخوان بالای گوش که به عنوان استخوان گیجگاهی شناخته می شود، استخوان شنوایی و استخوان پشت گوش را درگیر کند.هرچند این نوع از سرطان درمقایسه با سایر انواع این بیماری چندان رایج نیست اما لازم این عوامل ایجاد این بیماری، علل و نشانه های آن را شناخته تا در صورت مواجهه با این بیماری با آگاهی کامل با این مشکل برخورد کنید. در ادامه به بررسی ابعاد مختلف این بیماری خواهیم پرداخت.

انواع سرطان گوش

سرطان گوش  یک بیماری بسیار نادر است که در افراد اتفاق می افتد. سرطان گوش نوعی از سرطان سر و گردن است که در داخل پوشش اپیتلیوم (بافت پوششی داخلی) کانال گوش رخ می دهد. وقتی که سرطان در داخل گوش رخ می دهد ، درد بیش از حد در داخل آن اتفاق می افتد و بیمار می تواند درمان های زیادی را برای مبارزه با آن انجام دهد. این بدخیمی گوش از آسیب دستگاه شنوایی ناشی می شود و می تواند منجر به کاهش شنوایی  بیمار شود. این نوع سرطان انواع مختلفی دارد که بر اساس محل وقوع آن در بخش‌های مختلف گوش و نوع سلول‌های درگیر تقسیم‌بندی می‌شود. هر یک از این انواع ویژگی‌ها، علائم و روش‌های درمانی خاص خود را دارند. در ادامه این مطلب به انواع اصلی سرطان گوش اشاره شده است:

• سرطان سلول‌های سنگفرشی
• ملانوما
• کارسینوم بازال سل
• آدنوکارسینوم
• کارسینوم آدنویید سیستیک
• سرطان گوش میانی و داخلی
• سرطان استخوان تمپورال
  

اگر چه سرطان گوش بیشتر در افراد بیش از ۶۰ سال سن رخ می دهد، اما امکان ابتلا به آن در هر سنی وجود دارد معمولا هر نوع از این سرطان ها به تدریج در گوش افزایش پیدا کرده و منتشر می‌شوند. سرطان گوش می تواند به وسیله جراحی، شیمی درمانی یا پرتودرمانی درمان شود، البته بسته به این که بیمار به چه نوع سرطان گوشی مبتلا شده باشد.در مقایسه انواع متفاوت سرطان گوش، اطلاعات نشان می دهد که حدود ۸۰ درصد از بیماری مبتلا به سرطان گوش سنگفرشی هستند.

علائم سرطان گوش

سرطان گوش بسته به محل بروز و نوع آن می‌تواند علائم متفاوتی داشته باشد. از آنجا که گوش شامل سه بخش اصلی (گوش خارجی، میانی و داخلی) است، علائم ممکن است به هر یک از این بخش‌ها مربوط باشند. برخی از علائم به مرور زمان تشدید می‌شوند و ممکن است به دلیل ماهیت نادر این بیماری، با دیگر مشکلات گوش اشتباه گرفته شوند. در ادامه به برخی از مهم‌ترین علائم سرطان گوش اشاره می‌شود:

گوش درد (اوتالژی): درد مداوم یا متناوب در گوش یکی از علائم رایج سرطان گوش است. این درد ممکن است در مراحل اولیه ملایم باشد، اما با گذر زمان تشدید شود و به صورت درد شدید و مداوم بروز کند. درد معمولاً به ناحیه‌های اطراف گوش، سر یا گردن نیز سرایت می‌کند.

 ترشحات غیرعادی از گوش: ترشحات غیرعادی از گوش، که ممکن است شامل خون یا مایع عفونی باشد، از دیگر علائم هشداردهنده سرطان گوش است. این ترشحات معمولاً بوی ناخوشایندی دارند و حتی پس از درمان‌های ضدعفونی‌کننده موقتی، همچنان ادامه می‌یابند.

زخم یا توده در گوش: وجود زخم‌هایی که بهبود نمی‌یابند یا توده‌های غیرطبیعی در ناحیه گوش خارجی، کانال گوش یا اطراف آن می‌تواند نشانه‌ای از سرطان باشد. این توده‌ها ممکن است با خونریزی یا تغییر رنگ همراه باشند.

پاره شدن پرده گوش: چنانچه فردی دچار سرطان گوش شده باشد، ترشحات زرد یا سفید رنگی از گوش خارج می شود که در برابر عوامل خارجی واکنش نشان داده و باعث پارگی پرده گوش می شود.

بیشتر بخوانید: عمل ترمیم پرده گوش

 کاهش یا از دست دادن شنوایی : از دست دادن تدریجی شنوایی یا کاهش آن، به‌ویژه در یک گوش، از علائم مهم سرطان گوش میانی یا داخلی است. این مشکل می‌تواند ناشی از رشد توده‌های سرطانی باشد که باعث انسداد کانال گوش یا آسیب به اعصاب شنوایی می‌شوند.

خونریزی از گوش: خونریزی غیرعادی از گوش، که ممکن است همراه با درد یا بدون درد باشد، یکی از علائم هشداردهنده سرطان گوش است. خونریزی ممکن است به دلیل توده‌های سرطانی در کانال گوش یا آسیب به بافت‌های داخلی گوش رخ دهد.

سرگیجه یا مشکلات تعادل: در سرطان گوش داخلی، ممکن است فرد دچار سرگیجه، عدم تعادل یا مشکلات مرتبط با تعادل شود. این علائم ناشی از تاثیر توده‌های سرطانی بر بخش‌هایی از گوش داخلی است که وظیفه کنترل تعادل را بر عهده دارند.

 بی‌حسی یا ضعف عضلات صورت: اگر سرطان به اعصاب اطراف گوش، مانند عصب‌های صورت، فشار وارد کند، ممکن است بی‌حسی یا ضعف در عضلات صورت رخ دهد. این حالت می‌تواند به صورت افتادگی عضلات یک طرف صورت یا مشکلات حرکتی در بخش‌های مجاور گوش ظاهر شود.

صدای زنگ یا وزوز گوش (تینیتوس): شنیدن صدای زنگ، وزوز یا صدای مداوم در گوش، بدون وجود منبع خارجی، می‌تواند یکی دیگر از علائم سرطان گوش باشد. این صداها ممکن است به دلیل فشاری باشد که توده‌های سرطانی بر اعصاب یا بخش‌های داخلی گوش وارد می‌کنند.

 تورم غدد لنفاوی: تورم یا بزرگ شدن غدد لنفاوی نزدیک به گوش و گردن می‌تواند نشانه‌ای از گسترش سرطان گوش باشد. این تورم‌ها معمولاً بدون درد هستند، اما با پیشرفت بیماری، ممکن است حساس یا دردناک شوند.

اختلالات گفتاری یا بلعی: در صورت گسترش سرطان به نواحی اطراف گوش، از جمله گلو یا حنجره، ممکن است مشکلاتی در صحبت کردن یا بلعیدن ایجاد شود. این علائم نشان‌دهنده‌ی پیشرفت سرطان به بخش‌های حیاتی مجاور است.

بیشتر بخوانید: درمان پارگی پرده گوش

علت سرطان گوش

سرطان گوش یک بیماری نادر است که می‌تواند به دلایل مختلفی ایجاد شود. علت دقیق این نوع سرطان در همه موارد مشخص نیست، اما برخی عوامل خطر و شرایط خاص می‌توانند احتمال بروز آن را افزایش دهند. در ادامه به مهم‌ترین عواملی که ممکن است باعث سرطان گوش شوند، اشاره می‌کنیم:

 قرارگیری در معرض اشعه ماوراءبنفش (UV): یکی از عوامل اصلی برای سرطان گوش خارجی، قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض نور خورشید بدون محافظت مناسب است. اشعه ماوراءبنفش (UV) می‌تواند به سلول‌های پوست گوش آسیب برساند و به مرور زمان باعث ایجاد سرطان پوست، از جمله کارسینوم سلول‌های سنگفرشی و بازال، در ناحیه گوش شود.

عفونت‌های مزمن گوش: افرادی که به عفونت‌های مزمن یا طولانی‌مدت گوش میانی مبتلا هستند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان گوش میانی یا داخلی قرار دارند. این عفونت‌ها می‌توانند باعث التهاب و آسیب‌های مکرر به بافت‌های گوش شوند که در طولانی‌مدت به سلول‌های سرطانی منجر می‌شود.

 سابقه بیماری‌های پوستی: افرادی که بیماری‌های پوستی مزمن دارند، مانند التهاب پوستی یا زخم‌های مزمن که به‌طور مداوم عود می‌کنند، بیشتر در معرض سرطان گوش خارجی قرار دارند. این مشکلات می‌توانند سلول‌های پوست را آسیب‌پذیر کنند و به‌مرور به تغییرات سرطانی منجر شوند.

 سابقه قرار گرفتن در معرض مواد سرطان‌زا: قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی سرطان‌زا، مانند آرسنیک یا برخی مواد شیمیایی صنعتی، می‌تواند خطر ابتلا به سرطان‌های پوست و گوش را افزایش دهد. این مواد شیمیایی می‌توانند به DNA سلول‌ها آسیب رسانده و به رشد سلول‌های سرطانی منجر شوند.

سابقه خانوادگی سرطان: سابقه خانوادگی سرطان پوست، به‌ویژه سرطان سلول‌های سنگفرشی یا ملانوما، می‌تواند خطر ابتلا به سرطان گوش را افزایش دهد. این احتمال بیشتر به دلیل عوامل ژنتیکی است که می‌تواند باعث شود برخی افراد مستعدتر به رشد سلول‌های سرطانی باشند.

 سیستم ایمنی ضعیف: افراد با سیستم ایمنی ضعیف، مانند کسانی که داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی مصرف می‌کنند یا مبتلا به بیماری‌هایی مانند HIV/AIDS هستند، بیشتر در معرض ابتلا به سرطان گوش قرار دارند. سیستم ایمنی ضعیف نمی‌تواند به‌درستی با رشد سلول‌های غیرطبیعی مقابله کند، که این موضوع خطر سرطان را افزایش می‌دهد.

سابقه پرتودرمانی: افرادی که قبلاً برای درمان سرطان‌های دیگر تحت پرتودرمانی در ناحیه سر و گردن قرار گرفته‌اند، ممکن است در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان گوش باشند. اشعه‌هایی که برای درمان سرطان‌های دیگر استفاده می‌شوند، می‌توانند به بافت‌های سالم آسیب رسانده و باعث تغییرات سرطانی در سلول‌ها شوند.

پیری و افزایش سن: با افزایش سن، سلول‌های بدن بیشتر در معرض تغییرات ژنتیکی قرار می‌گیرند. در نتیجه، افراد مسن‌تر بیشتر در معرض ابتلا به انواع سرطان، از جمله سرطان گوش، قرار دارند.

 مواجهه با صداهای بلند و آسیب‌های گوش: اگرچه صداهای بلند به‌طور مستقیم باعث سرطان گوش نمی‌شوند، آسیب‌های مکرر به گوش داخلی و میانی ممکن است در برخی موارد به مشکلات جدی و در نهایت به سرطان گوش منجر شوند.

هخمچنین بسیاری از پزشکان بر این باورند که قرار گرفتن بیش از حد در معرض گرد و غبار و مواد شیمیایی صنعتی باعث مشکلات جدی گوش می شود. فقط چند نشانه سرطان در گوش وجود دارد و به محض نمایان شدن این عارضه، بیمار باید سریع به درمان اقدام کند.

درمان سرطان گوش

درمان سرطان گوش به محل، نوع و مرحله سرطان بستگی دارد. انتخاب روش درمانی توسط پزشکان بر اساس عوامل متعددی مانند میزان گسترش سرطان، وضعیت عمومی بیمار، و نوع دقیق سرطان انجام می‌شود. درمان‌های مختلف شامل جراحی، پرتودرمانی، شیمی‌درمانی و درمان‌های هدفمند است. در ادامه به رایج‌ترین روش‌های درمانی سرطان گوش اشاره می‌کنیم:

جراحی

جراحی یکی از روش‌های اصلی و موثر برای درمان سرطان گوش است. نوع جراحی بستگی به محل و میزان گسترش سرطان دارد:

جراحی برای گوش خارجی: در صورتی که سرطان در مراحل اولیه باشد و به سایر بافت‌ها گسترش نیافته باشد، جراح ممکن است بخشی از پوست یا بافت گوش خارجی را بردارد. در مراحل پیشرفته‌تر، ممکن است نیاز به برداشتن بخش بزرگ‌تری از گوش باشد.
جراحی برای کانال گوش یا گوش میانی: اگر سرطان در کانال گوش یا گوش میانی گسترش یابد، جراحی برای برداشتن توده سرطانی و بافت‌های اطراف انجام می‌شود. در برخی موارد ممکن است نیاز به برداشتن قسمتی از استخوان‌های اطراف گوش (مانند استخوان تمپورال) باشد.
جراحی برای گوش داخلی: در موارد نادر، اگر سرطان به گوش داخلی یا استخوان‌های اطراف گسترش یابد، جراح ممکن است بخش‌های بزرگی از استخوان‌ها و بافت‌ها را بردارد.
جراحی رادیکال تمپورال (radical temporal bone resection) یکی از جراحی‌های بزرگ است که در موارد پیشرفته انجام می‌شود و ممکن است به برداشتن قسمت‌هایی از گوش خارجی، میانی، یا حتی ساختارهای اطراف نیاز داشته باشد.

بیشتر بخوانید: عمل های رایج گوش

 پرتودرمانی (رادیوتراپی)

پرتودرمانی اغلب برای از بین بردن سلول‌های سرطانی باقیمانده پس از جراحی یا در مواردی که جراحی امکان‌پذیر نیست، به کار می‌رود. در این روش از اشعه‌های پرانرژی مانند اشعه ایکس برای هدف قرار دادن سلول‌های سرطانی استفاده می‌شود.

پرتودرمانی خارجی: رایج‌ترین نوع پرتودرمانی است که در آن اشعه‌ها از خارج از بدن به سمت محل سرطان تابیده می‌شوند. این روش می‌تواند به‌خصوص برای سرطان‌هایی که به استخوان‌ها و بافت‌های اطراف گوش گسترش یافته‌اند مفید باشد.
پرتودرمانی داخلی (براکی‌تراپی): در برخی موارد از براکی‌تراپی، که شامل قرار دادن منابع تابشی در داخل یا نزدیک به تومور است، استفاده می‌شود.

شیمی‌درمانی

شیمی‌درمانی معمولاً برای درمان سرطان گوش استفاده نمی‌شود مگر در مواردی که سرطان به سایر قسمت‌های بدن گسترش یافته باشد یا جراحی و پرتودرمانی مؤثر نباشند. در این روش از داروهای ضد سرطان برای از بین بردن سلول‌های سرطانی استفاده می‌شود. شیمی‌درمانی می‌تواند به‌تنهایی یا به‌عنوان مکمل سایر روش‌های درمانی به کار رود.

درمان هدفمند

درمان‌های هدفمند شامل داروهایی هستند که به‌طور خاص بر روی سلول‌های سرطانی اثر می‌گذارند و آسیب کمتری به سلول‌های سالم می‌رسانند. یکی از درمان‌های هدفمند رایج، استفاده از داروهای مهارکننده رشد است که مانع از رشد و تکثیر سلول‌های سرطانی می‌شوند. این روش معمولاً برای سرطان‌های پیشرفته‌تر یا در مواردی که سرطان به سایر قسمت‌های بدن متاستاز داده است، به کار می‌رود.

 ایمونوتراپی (درمان ایمنی)

ایمونوتراپی شامل استفاده از داروهایی است که سیستم ایمنی بدن را تقویت می‌کنند تا بتواند سلول‌های سرطانی را شناسایی و از بین ببرد. این روش معمولاً در موارد خاصی از سرطان پوست مانند ملانوما استفاده می‌شود که ممکن است به گوش نیز گسترش یابد.

درمان‌های ترکیبی

در بسیاری از موارد، پزشکان از ترکیب چندین روش درمانی استفاده می‌کنند تا بهترین نتیجه را بگیرند. به‌عنوان مثال، جراحی ممکن است با پرتودرمانی یا شیمی‌درمانی ترکیب شود تا اطمینان حاصل شود که تمامی سلول‌های سرطانی از بین رفته‌اند.

 بازسازی و توانبخشی

پس از جراحی‌های بزرگ برای برداشتن بافت‌های آسیب‌دیده، ممکن است نیاز به جراحی‌های بازسازی برای بهبود ظاهر گوش یا بازگرداندن عملکردهای شنوایی باشد. این جراحی‌ها شامل بازسازی گوش خارجی یا استفاده از وسایل کمکی شنوایی برای بیمارانی است که شنوایی خود را از دست داده‌اند.

مراحل درمان سرطان گوش

تشخیص: گام اول در درمان این بیماری تشخیص می باشد. به منظور تشخیص وجود بیماری و همچنین نوع بیماری پس از مشاهده اولین علائم توسط بیمار و معاینه فیزیکی توسط پزشک متخصص انجام خواهد شد.در صورت لزوم و به تشخیص بهترین متخصص گوش،حلق و بینی در تهران انجام آزمایشات و تصویربرداری مشخص کننده میزان پیشروی بیماری می باشد.

جراحی: درمان بیماری سرطان گوش به کمک جراحی بسته به نوع این بیماری متفاوت خواهد بود. در برخی موارد که تومور چندان پیشرفت نکرده باشد، جراح متخصص به کمک بی حسی موضعی و در کلینیک می تواند تومور را بردارد. درصورت پیشروی بیماری و بزرگ شدن تومور، شاید لازم باشد بخشی از گوش یا اجزای داخلی آن نیز به کمک جراحی و در بیمارستان برداشته شود.همچنین در برخی موارد ممکن است پس از جراحی انجام پرتو درمانی تا ۶هفته برای بیمار انجام شود.

نتیجه گیری

سرطان گوش، اگرچه نادر است، می‌تواند تأثیرات جدی بر سلامت فرد بگذارد، اما تشخیص زودهنگام و درمان به موقع می‌تواند تفاوتی اساسی در سرنوشت بیمار ایجاد کند. با پیشرفت‌های پزشکی در زمینه جراحی، پرتودرمانی و درمان‌های هدفمند، امید بهبودی و بازگشت به زندگی عادی برای بیماران مبتلا به سرطان گوش بیشتر از همیشه است. آگاهی از علائم، مراقبت‌های پیشگیرانه و اقدام سریع، کلید محافظت از این عضو حساس و حیاتی بدن است. در نهایت، پیگیری مستمر و دریافت حمایت‌های روانی و پزشکی می‌تواند مسیر درمان را هموارتر کرده و کیفیت زندگی را حفظ کند.