کاهش شنوایی ناگهانی یا سکته گوش چیست؟ علت، علائم و روش‌های درمان

تا به حال شده است که یکدفعه احساس کنید، یک گوشتان دیگر صداها را به خوبی نمی‌شنود؟ در این صورت ممکن است، دچار کاهش شنوایی ناگهانی شده باشید که به آن «سکته گوش» هم می‌گویند. این اتفاق ممکن است در چند ساعت رخ دهد و اگر به موقع درمان نشود، می‌تواند برای همیشه بخشی از شنوایی شما را از بین ببرد. در این مقاله، تمام اطلاعات ضروری درباره این مشکل را بررسی خواهیم کرد. دلایل بروز، علائم هشدار دهنده، روش‌های درمان فوری و ارتباط احتمالی آن با بیماری‌هایی مثل کرونا را در این مقاله بخوانید.

کاهش شنوایی ناگهانی یا سکته گوش چیست؟

سکته گوش یا کاهش شنوایی ناگهانی حسی-عصبی وضعیتی است که در آن شنوایی یک گوش ناگهانی و بدون هشدار، طی چند ساعت تا نهایتا چند روز به طور چشمگیری کاهش پیدا می‌کند. این مشکل معمولا فقط یک گوش را درگیر می‌کند و اغلب بدون درد یا علائم ظاهری دیگر اتفاق می‌افتد.

بیشتر افراد زمانی متوجه مشکل می‌شوند که صبح از خواب بیدار می‌شوند و احساس می‌کنند یک گوششان گرفته یا صدای اطراف را واضح نمی‌شنوند. برخلاف گرفتگی معمولی گوش، این حالت با خمیازه یا بلعیدن برطرف نمی‌شود. این نوع کاهش شنوایی می‌تواند نشانه‌ای از آسیب به عصب شنوایی یا جریان خون ضعیف در گوش داخلی باشد و نیاز به درمان فوری خواهد داشت. اگر ظرف ۷۲ ساعت اقدام شود، احتمال بازیابی شنوایی بیشتر خواهد بود.

علائم سکته گوش که باید بشناسید

بسیاری از افراد در ابتدا فکر می‌کنند گوششان گرفته یا جرم دارد. اما اگر با یکی از نشانه‌های زیر رو به رو شدید، احتمال سکته گوش را در نظر بگیرید و خیلی سریع به متخصص گوش و حلق و بینی خوب مراجعه نمایید. این علائم ممکن است به صورت تدریجی طی یکی دو روز ایجاد شوند یا به طور کامل و ناگهانی بروز کنند.

• کاهش شنوایی ناگهانی و شدید در یک گوش
• شنیدن صدای زنگ، وزوز یا خش‌خش مداوم
• احساس گرفتگی یا بسته شدن گوش
• سرگیجه یا احساس چرخش محیط
• حساسیت به صداهای بلند یا تغییر کیفیت صدا

سکته گوش به چه دلایلی اتفاق می‌افتد؟

در بسیاری از موارد علت دقیق کاهش شنوایی ناگهانی مشخص نیست، اما چند عامل شناخته شده وجود دارد:

عفونت‌های ویروسی:

 ویروس‌هایی مثل سرماخوردگی، آنفلوآنزا، تبخال ممکن است باعث التهاب و آسیب مستقیم به عصب شنوایی شوند. این آسیب گاهی پس از یک بیماری خفیف بروز می‌کند و شنوایی فرد ناگهانی کم می‌شود.

اختلال در خون‌رسانی به گوش:

اگر به هر دلیلی جریان خون به گوش داخلی کاهش یابد (مثلا به دلیل لخته شدن خون یا تنگی رگ‌ها)، سلول‌های حساس شنوایی در حلزون گوش ممکن است آسیب ببینند یا بمیرند. این حالت به سکته مغزی شباهت دارد، اما در ناحیه گوش اتفاق می‌افتد و سکته گوش را رقم می‌زند.

بیماری‌های خودایمنی:

در برخی بیماری‌ها، سیستم ایمنی به اشتباه به بافت‌های سالم بدن، از جمله گوش داخلی حمله می‌کند. این حمله می‌تواند باعث التهاب و اختلال در عملکرد عصب شنوایی و کاهش شنوایی ناگهانی شود. بیماری‌هایی مثل لوپوس یا واسکولیت از این دسته هستند.

فشار یا ضربه ناگهانی:

وقتی فرد دچار ضربه به سر شود یا در معرض تغییرات شدید فشار (مثل پرواز، غواصی یا صدای بلند انفجار) قرار بگیرد، ممکن است ساختارهای حساس گوش داخلی آسیب ببینند و دچار سکته گوش شود. البته این موارد می‌تواند موجب پارگی پرده گوش نیز باشد. برای تشخیص دقیق به متخصص رجوع کنید.

تومورها:

در موارد نادر، وجود تومورهایی مثل نورینوم آکوستیک (که روی عصب شنوایی رشد می‌کنند) می‌تواند باعث فشردگی عصب و اختلال در شنوایی شود. این نوع کاهش شنوایی ناگهانی اغلب با وزوز گوش یا احساس عدم تعادل همراه است.

بیشتر بخوانید: علائم تومور گوش را بشناسید تا برای درمان سریعا اقدام کنید.

کاهش ناگهانی شنوایی عصبی چگونه تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص دقیق و سریع سکته گوش، شرط اصلی موفقیت در درمان است. پزشک معمولا این مراحل را طی می‌کند:

معاینه اولیه: با اتوسکوپ داخل گوش بررسی می‌شود تا مشخص شود که جرم یا عفونت ساده عامل مشکل است یا مورد جدی‌تری وجود دارد؟

تست شنوایی (ادیومتری): این تست نشان می‌دهد که کاهش شنوایی شما از نوع حسی-عصبی است یا خیر و شدت آن چقدر است؟

MRI یا سی‌تی‌اسکن: برای اطمینان از عدم وجود تومور یا اختلالات عصبی خاص، ممکن است پزشک تصویربرداری مغزی تجویز کند.

کرونا می‌تواند دلیل سکته گوش باشد؟

کرونا تنها دلیل یا دلیل عمومی اغلب سکته‌های گوش و کاهش شنوایی ناگهانی نیست اما گاهی از دلایل بروز این بیماری بوده است. در سال‌های اخیر، گزارش‌های متعددی از بیماران کرونایی ثبت شده که بدون علائم شدید تنفسی، دچار افت شنوایی یکطرفه شدند. کرونا می‌تواند به چند روش باعث سکته گوش شود:

• ایجاد التهاب در رگ‌های خونی و کاهش خونرسانی به گوش
• حمله ویروس به سلول‌های عصبی گوش داخلی
• واکنش ایمنی شدید بدن و آسیب به سلول‌های شنوایی

زمان طلایی برای درمان سکته گوش

درمان موثر این بیماری، فقط در صورتی امکان پذیر است که در چند روز ابتدایی بیماری شروع شود. هرچه درمان زودتر شروع شود، احتمال برگشت شنوایی بیشتر خواهد بود. در ادامه برخی از روش‌های درمانی کاهش شنوایی ناگهانی را با هم بررسی می‌کنیم:

۱. کورتون (استروئید): داروهای کورتونی برای کاهش التهاب و بازگرداندن عملکرد عصب استفاده می‌شوند. ممکن است به صورت خوراکی بیشتر طی دو هفته اول یا تزریق مستقیم همزمان و یا بعد از دو هفته در گوش میانی تجویز شوند. بیماران  دیابتی که در مصرف کورتن خوراکی مشکل  دارند لازم است زودتر کورتن تزریقی شروع نمایند.

۲. اکسیژن درمانی پرفشار (HBOT): در برخی مراکز، از محفظه‌های اکسیژن پرفشار برای بهبود خونرسانی و اکسیژن رسانی به بافت گوش استفاده می‌کنند.

۳. درمان عامل زمینه‌ای: اگر پزشک علت خاصی مثل ویروس، بیماری خودایمنی یا تومور تشخیص دهد، درمان اختصاصی برای آن تجویز خواهد شد.

۴. توانبخشی شنوایی: اگر بخشی از شنوایی از بین رفته باشد، ممکن است نیاز به استفاده از سمعک یا حتی کاشت حلزونی باشد.

نتیجه گیری: سکته گوش را جدی بگیرید

کاهش شنوایی ناگهانی موضوعی نیست که بتوان آن را نادیده گرفت یا درمان را به تعویق انداخت. هر دقیقه‌ای که از شروع علائم می‌گذرد، سلول‌های شنوایی بیشتری ممکن است از بین بروند. با درمان به موقع، بیش از ۵۰٪ بیماران می‌توانند بخشی یا تمام شنوایی خود را بازگردانند. اگر احساس می‌کنید گوش شما به‌طور ناگهانی کم شنوا شده یا صداهایی مثل زنگ یا خش خش می‌شنوید، همین امروز به متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنید. گاهی فقط چند ساعت زمان دارید تا از دست دادن دائمی شنوایی جلوگیری کنید.