معجزه‌ای برای شنیدن دوباره؛ کاشت حلزون گوش

تاکنون به لحظه‌ای فکر کرده‌اید که صدای عزیزانتان را نشنوید؟ برای افرادی با کم‌شنوایی شدید یا ناشنوایی مادرزادی، این واقعیتی‌ست که با آن زندگی می‌کنند. خوشبختانه علم پزشکی با کاشت حلزون گوش راهی را باز کرده تا دوباره صداها شنیده شوند. این مقاله مهم‌ترین نکات درباره کاشت حلزون شنوایی را از نظر یک متخصص گوش و حلق و بینی بررسی کرده است. برای مشاوره آنلاین با دکتر صالح محبی تا انتهای مطلب با ما همراه باشید.

کاشت حلزون شنوایی چیست؟

کاشت حلزون شنوایی (Cochlear Implant) دستگاهی پیشرفته است که جایگزین عملکرد گوش داخلی آسیب دیده می‌شود. در افرادی که گوش داخلی‌شان آسیب دیده، دیگر صداها به درستی به مغز انتقال پیدا نمی‌کنند. اینجاست که کاشت حلزون وارد عمل می‌شود. برخلاف سمعک که فقط صدا را بلندتر می‌کند، این دستگاه صدا را دریافت کرده، آن را به سیگنال الکتریکی تبدیل می‌کند و مستقیما به عصب شنوایی می‌فرستد. به زبان ساده‌تر، این دستگاه راه ارتباطی تازه‌ای بین دنیای بیرون و مغز ایجاد می‌کند، طوری که حتی اگر بخش شنوایی گوش کار نکند، باز هم فرد بتواند صداها را بشنود.

کدام افراد کاندید کاشت حلزون هستند؟

کاشت حلزون گوش مناسب کسانی است که به دلایل مختلف شنوایی طبیعی خود را از دست داده‌اند و استفاده از سمعک برایشان تاثیری نداشته است. این افراد شامل موارد زیر می‌شوند:

• نوزادان و کودکانی دچار ناشنوایی مادرزادی هستند.
• بزرگسالانی که با ناشنوایی شدید و عمیق دست و پنجه نرم می‌کنند.
• افرادی که در هر دو گوش شنوایی ندارند یا از یک طرف شنوایی‌شان را از دست داده‌اند.
• افرادی که عصب شنوایی سالم (اما کم شنوایی) دارند و بدون ناهنجاری مغزی هستند.

بیشتر بخوانید: کاهش شنوایی ناگهانی شنوایی یا سکته گوش چیست؟

چگونه کاشت حلزون شنوایی انجام می‌شود؟

فرآیند کاشت حلزون گوش در چند مرحله مشخص و تخصصی انجام می‌شود. هر کدام از این مراحل برای اطمینان از اثربخشی درمان و بازگشت شنوایی بسیار مهم هستند.

مرحله اول: ارزیابی‌های دقیق و همه‌جانبه

قبل از انجام هرگونه جراحی، بیمار باید توسط متخصص ماهر بررسی شود. این ارزیابی‌ها شامل موارد زیر است:

• آزمایش‌های شنوایی (ادیومتری): مشخص می‌شود که میزان و نوع کم‌شنوایی چقدر است و آیا بیمار گزینه مناسبی برای کاشت حلزون شنوایی برای درمان کم شنوایی هست یا خیر؟
• تصویربرداری (MRI یا CT اسکن): برای بررسی ساختار گوش داخلی و اطمینان از سلامت عصب شنوایی انجام می‌شود.
• ارزیابی‌های گفتار و زبان: به خصوص در کودکان یا افرادی که مدت زیادی ناشنوا بوده‌اند، بررسی می‌شود که گفتار آن‌ها در چه وضعیتی قرار دارد.
• بررسی سلامت عمومی: وضعیت جسمی بیمار مانند فشار خون، دیابت، سلامت مغز و اعصاب نیز ارزیابی می‌شود.

در پایان این مرحله، اگر بیمار شرایط لازم را داشته باشد، وارد مرحله جراحی خواهد شد.

مرحله دوم: جراحی کاشت حلزون گوش

این عمل بین ۲ تا ۳ ساعت زمان می‌برد. روند جراحی به‌صورت زیر است:

1. بیمار تحت بیهوشی عمومی قرار می‌گیرد.
2. جراح یک برش کوچک پشت گوش ایجاد می‌کند.
3. الکترودهای دستگاه در داخل حلزون گوش (ساختار مارپیچی شکل داخل گوش داخلی) قرار داده می‌شوند.
4. قسمت اصلی و داخلی دستگاه زیر پوست پشت گوش ثابت می‌شود.

پس از اتمام عمل، بیمار همان روز یا روز بعد از بیمارستان مرخص می‌شود. در این مرحله، دستگاه هنوز فعال نشده است و فقط قسمت داخلی در گوش قرار گرفته می‌گیرد.

مرحله سوم: فعال‌سازی و تنظیم دستگاه

بین ۳ تا ۴ هفته بعد از جراحی بعد از اینکه زخم به خوبی ترمیم شد، بیمار برای فعال‌سازی دستگاه به متخصص مراجعه می‌کند. در این جلسه:

• بخش خارجی دستگاه که شامل میکروفون، پردازنده گفتار و گیرنده مغناطیسی است، روی گوش نصب می‌شود.
• متخصص شنوایی‌سنج (ادیولوژیست) دستگاه را روشن کرده، آن را متناسب با نیازهای فردی بیمار تنظیم می‌کند.
• در همین لحظه، بیمار برای اولین بار پس از جراحی صدا را از طریق دستگاه می‌شنود.

کاشت حلزون شنوایی در کودکان؛ چرا باید زود اقدام کرد؟

کاشت حلزون شنوایی در کودکان برای درمان اختلالات شنوایی اطفال، اگر زود و در سنین پایین انجام شود، نتایج بسیار بهتری خواهد داشت. مهم‌ترین دلیل آن، انعطاف‌پذیری بالای مغز کودک در سنین زیر ۳ سال است. در این دوران طلایی رشد مغز، سیستم شنوایی کودک آمادگی بیشتری برای یادگیری صداها و زبان گفتاری دارد. کودکانی که پیش از ۳ سالگی کاشت می‌شوند، می‌توانند زبان مادری را بدون نیاز به زبان اشاره بیاموزند، بهتر صحبت کنند و در مدرسه‌های عادی ادامه تحصیل دهند. این موضوع باعث می‌شود از نظر تحصیلی، اجتماعی و عاطفی فاصله‌ای با همسالان شنوا نداشته باشند.

در مقابل، تأخیر در کاشت می‌تواند توانایی‌های زبانی و گفتاری را محدود کرده و نیاز به گفتاردرمانی طولانی‌مدت را افزایش دهد. همچنین ممکن است کودک در آینده دچار مشکلات ارتباطی، اعتماد به نفس پایین یا انزوای اجتماعی شود. در نتیجه، تشخیص به موقع و اقدام سریع برای کاشت حلزون گوش، نقش کلیدی در رشد سالم و موفقیت تحصیلی و اجتماعی کودک ایفا خواهد کرد.

عوارض احتمالی کاشت حلزون گوش چیست؟

کاشت حلزون شنوایی اغلب ایمن است، اما مانند هر جراحی، خطراتی وجود دارد:

• عفونت در محل جراحی
• سرگیجه یا بی‌تعادلی موقتی
• آسیب به عصب صورت (بسیار نادر)
• اختلال در احساس طعم به دلیل آسیب به عصب چشایی

خبر خوب این است که بیشتر این عوارض به ندرت رخ می‌دهند و قابل کنترل هستند. اگر در انتخاب متخصص خود دقت نمایید با این عوارض رو به رو نخواهید شد.

آشنایی با دکتر صالح محبی یکی از بهترین‌های متخصص گوش و حلق و بینی در تهران در زمینه کاشت حلزون

زندگی پس از کاشت حلزون شنوایی چگونه است؟

پس از فعال‌سازی، صداها ممکن است در ابتدا مصنوعی یا متفاوت به نظر برسند، اما مغز به مرور یاد می‌گیرد آن‌ها را تفسیر کند. بیمار باید جلسات توانبخشی شنوایی و گفتار درمانی را منظم ادامه دهد تا بهترین نتیجه حاصل شود. کیفیت زندگی افراد، به ویژه در روابط خانوادگی، اجتماعی و شغلی به‌طور چشمگیری افزایش خواهد یافت.

سوالات متداول درباره کاشت حلزون شنوایی

کاشت حلزون شنوایی، پلی به دنیای صداها

کاشت حلزون شنوایی یک گزینه‌ی پیشرفته و موثر برای افرادی است که شنوایی خود را از دست داده‌اند. این روش می‌تواند زندگی را تغییر دهد؛ از ارتباط با دیگران گرفته تا رشد تحصیلی و شغلی. تصمیم‌گیری زودهنگام، مخصوصا برای کودکان، کلید موفقیت درمان است. بدون هیچ نگرانی همین حالا برای دریافت مشاوره اقدام نمایید.