۲۲۰۸۹۷۵۸ – ۰۲۱-۲۲۰۷۹۶۲۴
تهران، سعادت آباد، میدان کاج، ابتدای سرو شرقی، پلاک 78، ساختمان سعادت، واحد 4
دکتر صالح محبی / سر و گردن / تورم غدد لنفاوی به چه علت اتفاق می افتد؟
مدت زمان مطالعه ۱۰ دقیقه

تورم غدد لنفاوی به چه علت اتفاق می افتد؟

غدد لنفاوی یا گره های لنفاوی که به شکل بیضوی در بدن افراد وجود دارند، وظیفه مهم دفاع از بدن و شکل گیری انواع سلول های ایمنی بدن افراد را شامل می شوند. بدن افراد از تعداد زیادی از این غدد تشکیل شده است. وزن هر کدام از این غدد ۶۰ تا ۷۰ گرم ( معادل یک نخود بزرگ) است. غدد لنفاوی در گردن، زیر بغل، سر و کشاله ران  وجود دارند. غدد لنفاوی زمانی که با ویروس یا عفونت باکتریایی درگیر می شوند، متورم شده و در نتیجه به غدد سرطان زا تبدیل خواهند شد.

غدد لنفاوی متورم، همچنین به عنوان لنفادنوپاتی شناخته می شود، معمولاً زمانی رخ می دهد که بدن شما در حال مبارزه با عفونت است. لنفادنوپاتی یک بیماری نیست، بلکه نشانه ای از یک بیماری یا وضعیت پزشکی است. علاوه بر عفونت ها، لنفادنوپاتی می تواند ناشی از بیماری های خودایمنی، برخی داروها و سرطان باشد. غدد لنفاوی نقش مهمی در سیستم ایمنی بدن دارند. این اندام های کوچک لوبیایی شکل در سرتاسر بدن وجود دارند. آنها وظیفه دارند مهاجمان خارجی (مانند باکتری ها و ویروس ها) را از مایع لنفاوی در گردش پیدا کنند سپس آنها را با سلول های ایمنی به نام لنفوسیت از بین می برند. هنگامی که این اتفاق می افتد، التهاب متعاقب آن باعث می شود اندام ها متورم شوند، اغلب با درد یا حساسیت. هنگامی که متوجه تورم غدد لنفاوی شدید که از بین نمی روند یا با علائم دیگر رخ نمی دهند، با پزشک خود مشورت کنید. بر اساس محل تورم، علل احتمالی را بررسی کرده و آزمایش‌های مناسب را تجویز می‌کنند.

این نوشتار علائم و علل لنفادنوپاتی را بررسی می‌کند و بینش‌هایی درباره نحوه تشخیص و درمان این بیماری ارائه می‌دهد.

علل تورم غدد لنفاوی به طور کلی

گره های لنفاوی در همه قسمت های بدن یافت می شوند، مانند: گردن و زیر بغل و سر و …

غدد لنفاوی، بیشترین غدد بدن افراد را تشکیل داده اند و بعضی از این غده ها به دلایل مختلفی در داخل شکم احساس نمی شوند، اما گاهی این غدد بزرگ و متورم می شوند، ازجمله این عوامل:

بیماری های عفونی مانند گلو و عفونت های حلقوی که منجر به بزرگ شدن گره های لنفاوی در ناحیه گردن می شوند.

التهاب ناحیه تناسلی، باعث ایجاد گره های لنفاوی در کشاله ران می شود.

برخی بیماری ها مانند سل، HIV، تب، عفونت های ویروسی، بیماری های باکتری و انگلی و بعضی از بیماری های روحی مانند لوپوس اریتماتوز، باعث افزایش گره های لنفاوی می شوند.

گره های لنفاوی: لنفوسیت ها در غدد لنفاوی یافت می شوند که شامل یک شبکه ماکروفاژ هستند. گره های لنفاوی ذخیره و پخش کننده سلول های ایمنی بدن هستند، و به حفاظت از سلول های B و واکنش های ایمنی T اختصاص می یابند.

علائم لنفادنوپاتی

علائم لنفادنوپاتی (همچنین به عنوان آدنوپاتی شناخته می شود) می تواند بر اساس مکان، شدت و علت زمینه ای متفاوت باشد. گاهی اوقات تورم به قسمت خاصی از بدن محدود می شود یا بر غدد لنفاوی در سراسر بدن تأثیر می گذارد.

برخی از موارد لنفادنوپاتی ممکن است تحت بالینی باشند (به اندازه کافی شدید نیستند که علائم قابل مشاهده را ایجاد کنند). برخی دیگر ممکن است شدید باشند و باعث درد شدید همراه با تورم بد شکل شوند.

علائم شایع لنفادنوپاتی

  • تورم، قرمزی و گرما در محل غدد لنفاوی
  • حساسیت یا درد هنگام لمس
  • تب
  • سردرد
  • خستگی
  • کسالت (احساس ناخوشی عمومی)
  • علائم دیگر، مانند کاهش وزن غیرقابل توضیح یا تعریق شبانه، ممکن است بر اساس علت زمینه ای رخ دهد.

ویژگی های غدد لنفاوی متورم نیز می تواند متفاوت باشد. برخی ممکن است سخت یا لاستیکی باشند، در حالی که برخی دیگر می توانند ثابت یا متحرک باشند. بقیه هنوز هم ممکن است جدا و شل یا مات و چسبیده به هم باشند. این تغییرات می تواند سرنخ هایی را در مورد علت زمینه ای ارائه دهد

حتی وجود یا عدم وجود درد می تواند چیزهای زیادی در مورد علل احتمالی تورم بگوید. به عنوان مثال، لنفادنوپاتی ناشی از HIV معمولاً بدون درد است. لنفادنوپاتی ناشی از عفونت های حاد تنفسی فوقانی اغلب حساس یا دردناک است.

لنفادنوپاتی بر اساس مکان

یک فرد معمولی حدود ۶۰۰ غدد لنفاوی دارد که در نقاط کلیدی در سراسر بدن خود جمع شده اند. این خوشه ها بر اساس مکانشان طبقه بندی می شوند، از جمله:

  • زیر بغل (در زیر بغل)
  • دهانه رحم (در گردن)
  • اینگوینال (ناحیه کشاله ران)
  • ماستوئید (زیر هر گوش)
  • مدیاستنال (بخش مرکزی قفسه سینه)
  • اکسیپیتال (پشت سر)
  • پوپلیتئال (پشت زانو)
  • ساب فکی (زیر فک)
  • فوق ترقوه (بالای استخوان ترقوه)

علل لنفادنوپاتی

علل لنفادنوپاتی را می توان به طور کلی به عنوان عفونی، خود ایمنی، بدخیم (سرطانی) یا دارویی (مربوط به دارو) طبقه بندی کرد.

عفونی

علل عفونی لنفادنوپاتی عمدتاً باکتریایی یا ویروسی هستند، اما می توانند توسط یک قارچ یا انگل نیز ایجاد شوند.

علل عفونی شایع لنفادنوپاتی

  • کلامیدیا
  • سیتومگالوویروس
  • عفونت گوش
  • تب خال ناحیه تناسلی
  • هیستوپلاسموز
  • اچ‌آی‌وی
  • مونونوکلئوز
  • گلودرد استرپتوکوکی
  • عفونت تنفسی فوقانی
  • سیفلیس ثانویه
  • عفونت های پوستی استرپتوکوک
  • آبسه دندان
  • توکسوپلاسموز
  • بیماری سل

خود ایمنی

علل خودایمنی لنفادنوپاتی آنهایی هستند که از برخی بیماری های خودایمنی ناشی می شوند. اینها بیماری هایی هستند که باعث می شوند سیستم ایمنی به سلول ها و بافت های سالم حمله کند. التهاب سیستمیک (کل بدن) متعاقب آن می تواند منجر به تورم عمومی غدد لنفاوی شود. با این حال، برخی بیماری‌های خودایمنی مانند سارکوئیدوز می‌توانند مستقیماً غدد لنفاوی را هدف قرار داده و تورم موضعی ایجاد کنند.

علل خودایمنی لنفادنوپاتی

  • لوپوس
  • آرتریت پسوریاتیک
  • روماتیسم مفصلی
  • سارکوئیدوز
  • سندرم شوگرن

بدخیمی

علل بدخیم لنفادنوپاتی آنهایی هستند که ناشی از سرطان هستند. علائم ممکن است بر اساس اینکه سرطان تومور جامد یا سرطان خون درگیر باشد متفاوت باشد. همچنین می تواند در وجود متاستاز (گسترش سرطان در خارج از محل اولیه آن) متفاوت باشد

در افراد مبتلا به سرطان تومور جامد، غدد لنفاوی نزدیک به تومور معمولاً به عنوان مانعی در برابر گسترش سرطان عمل می کنند. هر گونه نفوذ سرطان به این غدد لنفاوی می تواند باعث لنفادنوپاتی شود.

برخی از سرطان های خون مانند لنفوم ممکن است باعث لنفادنوپاتی سیستمیک یا لنفادنوپاتی پیشرونده و موضعی با پیشرفت بدخیمی شوند.

علل بدخیم شایع لنفادنوپاتی

  • سرطان پستان
  • سرطان دهانه رحم
  • سرطان روده بزرگ
  • سرطان سر و گردن
  • سرطان خون
  • سرطان ریه
  • لنفوم
  • سرطان تخمدان
  • سرطان پانکراس
  • سرطان پروستات
  • سرطان پوست
  • سرطان تیروئید
  • دارویی

برخی داروها نیز می توانند باعث لنفادنوپاتی شوند. اینها معمولاً به دلیل یک واکنش نامطلوب به نام حساسیت بیش از حد است که در آن سیستم ایمنی بدن در پاسخ به دارو باعث ایجاد التهاب بیش از حد می شود. لنفادنوپاتی گاهی اوقات نتیجه آن است.

التهاب سیستمیک (کل بدن) متعاقب آن می تواند منجر به تورم عمومی غدد لنفاوی شود. با این حال، برخی بیماری‌های خودایمنی مانند سارکوئیدوز می‌توانند مستقیماً غدد لنفاوی را هدف قرار داده و تورم موضعی ایجاد کنند.

آیا آزمایش هایی برای تشخیص علت لنفادنوپاتی وجود دارد؟

لنفادنوپاتی اغلب با ظاهر آن قابل تشخیص است. تشخیص علت زمینه ای موضوع دیگری است. گاهی اوقات برای مشخص کردن علت دقیق تورم نیاز به زمان و صبر است.

پزشک شما با بررسی سابقه پزشکی شما شروع می‌کند تا ببیند آیا شما دارای عوامل خطر برای هر بیماری یا وضعیت پزشکی هستید یا خیر. این شامل بررسی سابقه خانوادگی و داروهایی است که ممکن است مصرف کنید.

همچنین پزشک شما یک معاینه فیزیکی برای مشخص کردن ماهیت علائم شما انجام می دهد. این می تواند به ایجاد کمک کند:

  • خواه غدد لنفاوی دردناک باشند یا بدون درد
  • خواه تورم موضعی باشد یا سیستمیک
  • گره‌های لنفاوی سخت یا لاستیکی، ثابت یا متحرک، یا جدا یا مات هستند.
  • اگر علائم دیگری وجود داشته باشد که نشان دهنده بیماری یا بیماری باشد

بر اساس یافته‌های اولیه، پزشک ممکن است آزمایش خون را برای مشاهده علائم عفونت، خودایمنی، التهاب یا سرطان تجویز کند. این موارد ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • شمارش کامل خون (CBC): این آزمایش خون می تواند طیف گسترده ای از اختلالات از جمله کم خونی، عفونت و لوسمی را بر اساس ترکیب سلول های خون شما تشخیص دهد.
  • پروتئین واکنشی C (CRP) و سرعت رسوب گلبول های قرمز (ESR): هر دوی این تست ها می توانند التهاب عمومی را تشخیص دهند.
  • تست های آنتی بادی: این آزمایش های مبتنی بر خون می توانند عفونت های ویروسی یا باکتریایی مانند HIV یا COVID را بر اساس پروتئین های ایمنی خاص بیماری به نام آنتی بادی ها تشخیص دهند.
  • آزمایش آنتی بادی ضد هسته ای (ANA): این یکی از چندین آزمایش است که برای تعیین اینکه آیا شما یک اختلال خود ایمنی دارید یا خیر.
  • آزمایش نشانگر تومور: این یکی از چندین آزمایشی است که برای تشخیص علائم سرطان استفاده می شود، مانند آزمایش آنتی ژن اختصاصی پروستات (PSA) که در مواقع مشکوک بودن به سرطان پروستات استفاده می شود.
  • آزمایش‌ها و روش‌های دیگری ممکن است بر اساس علت مشکوک تجویز شوند. این ممکن است شامل کشت های آزمایشگاهی برای تشخیص عفونت های باکتریایی، ویروسی یا قارچی باشد. مطالعات تصویربرداری مانند توموگرافی کامپیوتری (CT) می تواند تومورها یا سایر غدد لنفاوی متورم داخل بدن را بررسی کند. اگر مشکوک به سرطان باشد، بیوپسی از غدد لنفاوی ممکن است توصیه شود

چه زمانی باید به یک پزشک مراجعه کرد؟

در بیشتر موارد، لنفادنوپاتی نتیجه یک عفونت گذرا خواهد بود و پس از بهبودی بهبود می یابد. با این حال، مواقعی وجود دارد که ممکن است نشانه چیزی جدی‌تر باشد که نیاز به توجه فوری دارویی دارد.

در صورت تجربه هر یک از موارد زیر در اسرع وقت با پزشک خود تماس بگیرید:

  • غدد لنفاوی متورم شدید و یا دردناک
  • غدد لنفاوی متورم که پس از چند هفته باقی می مانند یا بدتر می شوند
  • غدد لنفاوی که سفت، مات و یا حرکت نمی کنند، هنگامی که آنها را فشار می دهید
  • غدد لنفاوی که با تب بالا، لرز، تعریق شبانه یا کاهش وزن غیرقابل توضیح همراه هستند.

موارد رایج تر تورم غدد لنفاوی

برخی عفونت ها مانند: التهاب گلو و لوزه و…  باعث گسترش و نرم شدن غدد در بدن می شوند. سلول های ایمنی شروع به مبارزه علیه عفونت ایجاد شده در بدن می کنند. این عارضه، معمولا یک هفته طول می کشد.

علاوه بر آن نیز، برخی از بیماری های پوستی که بر روی سر تاثیر می گذارند، که باعث ایجاد تورم غدد لنفاوی در پشت سر می شوند، از جمله: عفونت های زیر دست ، بازو و عفونت های دستگاه تناسلی( به علت سیکل قاعدگی و پوکی استخوان) و…

تشخیص تورم غدد لنفاوی

علل شایع تورم غدد لنفاوی ناشی از عفونت های باکتریایی و ویروسی هستند که خطرناک و نگران کننده به شمار نمی آیند.

در اغلب موارد، پس از مصرف برخی ازداروها، غدد به مدت یک هفته به حالت طبیعی خود بازمی گردند، در موارد دیگر پزشک غده ها و پرونده پزشکی بیمار را بررسی می کند، سپس آزمایشات لازم  را برای تشخیص نهایی تجویز می کند. در برخی از موارد نادر، پزشک نمونه ای از غده می گیرد و به آزمایشگاه می فرستد.

خلاصه

غدد لنفاوی متورم، همچنین به عنوان لنفادنوپاتی یا آدنوپاتی شناخته می شوند، معمولاً نشانه ای از مبارزه بدن شما با عفونت هستند. لنفادنوپاتی همچنین ممکن است در پاسخ به برخی بیماری‌های خودایمنی، داروها و سرطان‌ها رخ دهد. در حالی که لنفادنوپاتی اغلب تنها با علائم قابل تشخیص است، تشخیص علت زمینه‌ای ممکن است به آزمایش خون، مطالعات تصویربرداری، کشت‌های آزمایشگاهی یا حتی بیوپسی از خود غدد لنفاوی نیاز داشته باشد. درمان علت زمینه ای معمولاً درد و تورم را برطرف می کند. وقتی غدد لنفاوی متورم می‌شود، به‌ویژه اگر ناگهانی یا شدید ظاهر شوند، ممکن است شوکه شوید. اما به خاطر داشته باشید که لنفادنوپاتی می تواند به دلایل مختلفی رخ دهد. شرایطی مانند سرطان یکی از دلایل غیر محتمل است. با این حال، هرگز نباید غدد لنفاوی متورم را نادیده بگیرید، اگر این شرایط تداوم پیدا کرد یا بدتر شد با نهایت احتیاط، از پزشک خود بخواهید آنها را بررسی کند، البته فقط برای آرامش خاطر شما.

برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!
[کل: ۱۹ میانگین: ۴.۲]
دکتر صالح محبی

دکتر صالح محبی

فلوشیپ جراحی قاعده جمجمه از آلمان
فلوشیپ فوق تخصصی جراحی قاعده جمجمه و سرطان (مرکز پزشکی هانوفر MHHو مرکز علوم اعصاب هانوفر INI)
هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران از سال ۱۳۹۵
دکترای تخصصی علوم اعصاب بالینی (PhD)- دانشگاه علوم پزشکی تهران (پروژه مشترک ایران- آلمان)
مدرک برد تخصصی گوش حلق بینی-جراحی سر و گردن از دانشگاه علوم پزشکی ایران ۱۳۸۲-۱۳۸۶
برچسب ها:
مقالات مرتبط
پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

۲ دیدگاه ها
  1. سلام ببخشید سوالی داشتم. کرمان زندگی میکنم.سه ماهی میشه دچار گلودرد شدیدی هستم. تا آنتی بیوتیک میخورم بهتر هستم و تا قطع میکنم دچار گلودرد و تب میشم.اسید معده و سیتی اسکن سینوس و سونوگرافی غدد بزاقی هم انجام دادم و پزشکان گفتن مشکلی ندارم.حتی عکس دندان هم گرفتم و چند تا دندان پوسیده داشتم و دندان عقل رو هم کشیدم ولی باز مشکل برطرف نشد.تا وقتی که آنتی بیوتیک میخورم یه مقدار بهترم و تا میزارم کنار دوباره گلودرد و کمی تب. خواستم خواهش کنم اگر امکان داره بفرمائید این مشکل به چه چیز میتونه مربوط باشه؟ تشکر

    پاسخ
    • سلام. موضوع رفلاکس معده را هم بررسی نمایید و انحراف تیغه بینی

      پاسخ
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *