۲۲۰۸۹۷۵۸ – ۰۲۱-۲۲۰۷۹۶۲۴
تهران، سعادت آباد، میدان کاج، ابتدای سرو شرقی، پلاک 78، ساختمان سعادت، واحد 4
دکتر صالح محبی / جراحی تومور / تومورغده هیپوفیز
مدت زمان مطالعه ۷ دقیقه

تومورغده هیپوفیز

تومورغده هیپوفیز باعث تولید بیش ازحد برخی از هورمون ها در بدن می شود و این تومورها بصورت غیر عادی در غده هیپوفیز تشکیل می شوند و معمولا خوش خیم و غیر سرطانی هستند به این معنا که این تومور هیپوفیز در بافت های اطراف خود تکثیر نمی شوند و به سایر نقاط مغز منتشر نمی شوند. تومورغده هیپوفیز با تولید بیش از حد برخی از هورمون ها موجب برهم زدن تعادل هورمون ها می شود. دکتر صالح محبی متخصص جراحی سر و گردن و فلوشیپ جراحی قاعده جمجمه از آلمان این عدم تعادل را مورد بررسی قرار می دهد و برنامه‌ی درمانی جهت جلوگیری از عوارض مرتبط با غدد ارائه می کند و راهنمایی و مشاوره های لازم را در اختیار شما قرار می دهد.

رشد بیش از حد تومورغده هیپوفیز می تواند در پایه ی قدامی جمجه فشار زیادی را به عصب‌های حیاتی مغز، بافت‌های عروقی و ساختار‌های مربوط به غدد درون ریز بدن وارد کنند و موجب علائم عصبی شود

تومور غده هیپوفیز

علائم آدنوم هیپوفیز

علائم آدنوم هیپوفیز ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • سردرد
  • مشکلات بینایی
  • افزایش وزن
  • خونریزی وکبودی
  • تغییر در ساختار استخوان به خصوص در صورت و دست ها
  • بی نظمی قاعدگی
  • شیردهی
  • اختلال در نعوظ
  • عدم تحمل گرما

انواع آدنوم هیپوفیز

آدنوم های هیپوفیز بر اساس اندازه آنها و ترشح یا عدم ترشح هورمون طبقه بندی می شوند.

تومورهای غدد درون ریز فعال هیپوفیز

حدود ۵۰ درصد از آدنوم ها مقادیر بیش از حد یک یا چند هورمون خاص را تولید می کنند. این تومورهای فعال غدد درون ریز به عنوان تومورهای ترشح کننده یا عملکردی نیز شناخته می شوند. ترشح بیش از حد هورمون ممکن است باعث شود:

بیماری کوشینگ: به دلیل وجود کورتیکواستروئیدهای بیش از حد در بدن، سندرم کوشینگ می تواند علائم مختلفی ایجاد کند، از جمله:

  • چاقی بالاتنه
  • صورت گرد
  • افزایش چربی اطراف گردن یا قوز چربی بین شانه ها
  • لاغر شدن دست ها و پاها
  • پوست شکننده و نازک
  • علائم کشش روی شکم، ران ها، باسن، بازوها و سینه ها
  • ضعف استخوان و عضله
  • خستگی شدید
  • فشار خون بالا
  • قند خون بالا
  • تحریک پذیری و اضطراب
  • رشد موهای زائد صورت و بدن در زنان
  • سیکل های قاعدگی نامنظم یا متوقف شده در زنان
  • کاهش میل جنسی و باروری در مردان
  • آکرومگالی: رشد بیش از حد باعث بزرگ شدن اندام‌ها، صورت و بافت‌های نرم می‌شود. آکرومگالی ممکن است با فشار خون بالا، دیابت شیرین و بیماری های قلبی عروقی مرتبط باشد. امید به زندگی در بیماران مبتلا به آکرومگالی کاهش یافته است.
  • گالاکتوره: این وضعیت با تولید غیر طبیعی شیر از غدد پستانی مشخص می شود.
  • هیپرپرولاکتینمی
  • مشکلات باروری، مانند ناباروری
  • پرولاکتینوما در سمت چپ غده هیپوفیز: پرولاکتینوما نوعی تومور هیپوفیز است که بیش از حد پرولاکتین تولید می کند. هورمون پرولاکتین باعث تحریک تولید شیر از سینه ها می شود. آدنوم هیپوفیز ترشح کننده پرولاکتین شایع ترین نوع تومور هیپوفیز است که تقریباً ۳۰ درصد از کل تومورهای هیپوفیز را تشکیل می دهد.

تومورهای غدد درون ریز-غیر فعال هیپوفیز

تومورهای غدد درون ریز هیپوفیز غیرفعال هورمون اضافی تولید نمی کنند. به آنها تومورهای هیپوفیز غیرفعال یا غیر ترشحی نیز می گویند.

میکروآدنوم و ماکروآدنوم

میکروآدنوم ها آدنوم های هیپوفیز هستند که قطر آنها کمتر از ۱۰ میلی متر (حدود سه چهارم اینچ) است. آدنوم هیپوفیز با قطر بزرگتر یا مساوی ۱۰ میلی متر، ماکروآدنوم نامیده می شود.

تشخیص آدنوم هیپوفیز

پزشک شما ممکن است از آزمایش خون، آزمایش ادرار و تصویربرداری برای تشخیص آدنوم هیپوفیز استفاده کند. آزمایش خون و ادرار می تواند سطوح غیر طبیعی هورمون هایی مانند پرولاکتین پلاسما (PRL)، هورمون رشد (GH)، فاکتور رشد شبه انسولین-۱ (IGF-1)، تیروکسین آزاد، کورتیزول و تستوسترون را تشخیص دهد. مقادیر غیر طبیعی برخی از هورمون ها ممکن است نشان دهنده یک سندرم خاص مرتبط با هیپوفیز باشد. پزشک شما همچنین ممکن است از فناوری پیشرفته MRI با وضوح بالا برای شناسایی ویژگی های منحصر به فرد آدنوم هیپوفیز استفاده کند.

درمان آدنوم هیپوفیز

مؤثرترین درمان‌ها برای آدنوم توسط یک تیم چند رشته‌ای که شامل جراح مغز و اعصاب، متخصص گوش و حلق و بینی و/یا متخصص غدد (متخصص اختلالات هورمونی) است، هماهنگ می‌شود. درمان ممکن است شامل ترکیبی از مشاهده، دارو درمانی (از جمله هورمون درمانی)، پرتودرمانی و جراحی باشد.

مشاهده

مشاهده شامل مراجعه به جراح مغز و اعصاب یا متخصص غدد است که می تواند برنامه منظمی از آزمایش های تصویربرداری را برای بررسی وضعیت تومور تجویز کند. اگر تومور هیپوفیز رشد کند یا علائم بدتر شود، ممکن است نیاز به ادامه درمان داشته باشید.

دارو

دارو درمانی (دارودرمانی) می تواند در درمان برخی از تومورهای هیپوفیز تولید کننده هورمون بسیار موثر باشد. ممکن است برای موارد زیر استفاده شود:

  • مانع از تولید هورمون های اضافی تومور شوید.
  • تومور را کوچک کنید تا مانع از فشار آن بر غده هیپوفیز یا سایر قسمت های سیستم عصبی شود.
  • درمان تومور هیپوفیز یا کنترل هورمون ها پس از جراحی یا پرتودرمانی.

اگر تومور هیپوفیز توانایی بدن برای تولید هورمون های لازم را کاهش داده است یا اگر تولید هورمون پس از جراحی بسیار کم باشد (که به عنوان درمان جایگزینی هورمون نیز شناخته می شود) جایگزین هورمون های از دست رفته کنید.

پرتو درمانی

پرتودرمانی برای تومورهای هیپوفیز شامل پرتودرمانی خارجی و رادیوسرجری استریوتاکتیک است. ممکن است چندین ماه طول بکشد تا این درمان ها علائم و شرایط مربوط به آدنوم هیپوفیز را بهبود بخشند.

پرتودرمانی ممکن است برای آدنوم هیپوفیز مناسب باشد که:

  • در مناطقی از مغز قرار دارند که جراحی بسیار خطرناک است.
  • در طول جراحی نمی توان به طور کامل برداشت.
  • به سرعت رشد کنید.
  • با دارو کوچک نشوید
  • بعد از جراحی عود کند.

گاهی اوقات پرتودرمانی می‌تواند باعث از کار افتادن غده هیپوفیز حتی سال‌ها پس از درمان شود. در این صورت، افراد ممکن است نیاز به مصرف مکمل های هورمونی داشته باشند.

عمل جراحی

جراحی برای برداشتن آدنوم هیپوفیز به ندرت ممکن است به کرانیوتومی نیاز داشته باشد، اما معمولاً شامل یک روش کم تهاجمی به نام جراحی آندوسکوپی اندونازال است که در آن جراح تومور را از طریق بینی خارج می‌کند. کار با یک تیم آگاه با تجربه زیاد در جراحی تومور هیپوفیز مهم است.

تکنیک جراحی برای درمان تومورغده هیپوفیز

اکثر تومورغده هیپوفیز به وسیله تکنیک جراحی ترانس اسفنوئیدال از بدن خارج می شوند. زمان انجام جراحی در این تکنیک نسبت به روش های قدیمی بصورت چشمگیری کاهش پیدا کرده است و همچنین ناراحتی و درد پس از جراحی کمتر می باشد و سرعت بهبودی در این روش بسیار بالا می باشد.

این جراحی مستقیما از طریق بینی برای دسترسی به غده هیپوفیز که دقیقا در زیر جمجمه قرار دارد صورت می گیرد. در این جراحی هیچ زخم و شکافی بروی صورت ایجاد نمی شود زیرا این جراحی از طریق مجرای بینی انجام می شود ولی در صورتی که در گذشته برای انجام این جراحی در سقف دهان شکاف ریزی در حدود ۱ تا ۲ اینچ ایجاد می شد و یا این شکاف در قسمت جلوی بینی ایجاد می شد.

در این جراحی که در اصطلاح به آن اندونازال گفته می شود یک شکاف کوچک در قسمت انتهایی یکی از مجاری بینی به سمت انتهای جمجمه ایجاد می شود جراح از طریق این شکافت به قسمت تحتانی غده هیپوفیز و تومور هیپوفیز دسترسی پیدا می کند.

پس از جراحی معمولا برای پر کردن شکاف ایجاد شده از قطعه کوچکی از بافت چربی شکمی استفاده می کنند و در برخی موارد از ترکیبات مصنوعی خاصی که قابلیت جذب شدن در بدن را دارد استفاده می کنند و آن را در محل حفره قرار می دهند.

منبع:

https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/pituitary-adenoma

برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!
[کل: ۰ میانگین: ۰]
دکتر صالح محبی

دکتر صالح محبی

فلوشیپ جراحی قاعده جمجمه از آلمان
فلوشیپ فوق تخصصی جراحی قاعده جمجمه و سرطان (مرکز پزشکی هانوفر MHHو مرکز علوم اعصاب هانوفر INI)
هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران از سال ۱۳۹۵
دکترای تخصصی علوم اعصاب بالینی (PhD)- دانشگاه علوم پزشکی تهران (پروژه مشترک ایران- آلمان)
مدرک برد تخصصی گوش حلق بینی-جراحی سر و گردن از دانشگاه علوم پزشکی ایران ۱۳۸۲-۱۳۸۶
برچسب ها:
مقالات مرتبط
پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

۰ دیدگاه
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *